De impact van extreme droogte in Europa
Europa wordt getroffen door een extreme zomerse droogte en verzengende hitte, wat leidt tot ernstige ecologische en economische schade. Vooral de visserijsector in Centraal- en Oost-Europa wordt hard getroffen, met schade die in de miljoenen euro's loopt door massale vissterfte en het opdrogen van waterbronnen.
Regionale gevolgen:
- Hongarije: Bijna 99% van het land ervaart ernstige droogte. Er is een groeiende dreiging van woestijnvorming op de Grote Hongaarse Laagvlakte, en duizenden hectares aan visvijvers zijn uitgedroogd.
- Roemenië: De huidige crisis bouwt voort op droogtes uit 2023 en 2024, waarbij het waterbeleid (prioriteit voor landbouw) de visserijsector extra heeft benadeeld.
- Tsjechië: Viskwekers passen noodmaatregelen toe, zoals het beluchten van vijvers en het beperken van voer om het zuurstofverbruik van vissen te verlagen.
- Bosnië en Slovenië: In Bosnië worstelen foreelkwekers met de stijgende watertemperaturen, terwijl in Slovenië noodteams miljoenen liters water in meren pompen om vissterfte te voorkomen.
Deze extreme weersomstandigheden worden door wetenschappers gekoppeld aan door mensen veroorzaakte klimaatverandering, wat de noodzaak voor structurele maatregelen in waterbehoud onderstreept.
De zomerse droogte in Europa is zo extreem dat woestijnvorming een groeiende bedreiging vormt
Bijschrift: Een boot ligt op droge grond nadat de waterstanden van de rivier de Donau in Petrovaradin, Servië, zijn gedaald op dinsdag 25 augustus 2026. (Foto: AP/Darko Vojinovic)
Kleine bootjes staan stil op gebarsten grond in een uitgedroogde zijtak van de rivier de Donau in Noord-Servië, waar het water onder druk van extreme droogte en hitte is teruggetrokken tot enkele krimpende poelen. Vissen cirkelen in het ondiepe water.
"Dit is alles wat we hebben, deze twee kleine poelen die vol zitten met jonge vissen," zegt visser Dusan Jovanovic. Hij stelt dat de vissen in gevaar zijn omdat er te weinig water is en de temperatuur boven de 30 graden Celsius ligt. "Als ze dood beginnen te gaan, zullen ze allemaal tegelijk sterven," voegt Jovanovic toe.
Aanhoudende droogte en verzengende hitte hebben deze zomer ecosystemen en bedrijven in de hele regio getroffen, van een meer in Slovenië en de zijtak van de Donau in Servië tot viskwekerijen in Bosnië, Tsjechië, Roemenië en Hongarije.
Vooral de visserijsector is hard getroffen, met schade die wordt geschat op miljoenen euro's. Dit komt bovenop de reeds hoge tol veroorzaakt door problemen met de energie- en watervoorziening, verwoeste oogsten en verliezen in het riviervervoer en de handel. Omdat landen en bedrijven onvoorbereid waren op de crisis van dit jaar, wordt er nu nagedacht over manieren om de effecten van toekomstige extreme weersomstandigheden — die wetenschappers koppelen aan door mensen veroorzaakte klimaatverandering — te minimaliseren.
Hongarije: Extreme droogte en woestijnvorming
Volgens de nationale meteorologische dienst is ongeveer 99% van het Hongaarse land momenteel onderhevig aan ernstige of extreme droogte. Woestijnvorming, een proces waarbij vegetatie verdwijnt door hoge hitte en lage neerslag, vormt een bedreiging voor een groot deel van de Grote Hongaarse Laagvlakte.
Onder de zwaarst getroffen gebieden vallen de ongeveer 27.000 hectare visvijvers in Hongarije. Het ministerie van Landbouw en Voedseleconomie meldde vorige week dat "aanhoudende hitte en watertekorten" ertoe hebben geleid dat 1.588 hectare aan vijvers zijn uitgedroogd, wat resulteerde in de dood van bijna 280 ton vis op 20 boerderijen.
Het geschatte omzetverlies door deze schade bedraagt 1,3 miljard forint (4,2 miljoen dollar). Producenten geven aan dat het jaren kan duren voordat de verloren gegane vis is vervangen. De Hongaarse Interbranche Organisatie voor Aquacultuur en Visserij meldde begin augustus dat exploitanten soms gedwongen waren één vijver leeg te pompen om het water te gebruiken voor het redden van vissen in een andere vijver.
Roemenië: Cumulatieve effecten van droogte
Voor viskwekers in Roemenië, met name zij die karpers kweken, volgt de huidige hittegolf op ernstige droogtes in 2023 en 2024, waarvan de effecten nog steeds voelbaar zijn, aldus Catalin Platon, president van de nationale vereniging van visproducenten ROMFISH.
Platon legt uit dat de productiecyclus van karpers drie tot vier jaar bedraagt. "Wat we in 2023 verloren hebben, heeft sindsdien elk jaar impact gehad." Daarnaast klaagt Platon over het waterbeleid, waarbij tijdens eerdere droogtes prioriteit werd gegeven aan irrigatie voor de landbouw, waardoor er "geen water overbleef voor de vissen."
Tsjechië: Noodmaatregelen voor waterbehoud
Viskwekers in Tsjechië hebben verschillende noodmaatregelen genomen:
- Het verminderen of stopzetten van het voeren van de vissen om het zuurstofverbruik te verlagen;
- Het beluchten van de vijvers;
- Het leegpompen van vijvers wanneer dat noodzakelijk is.
Functionarissen van de Tsjechische Visserijbond stellen dat aanhoudende regenval de acute crisis kan verzachten, maar dat er langetermijnmaatregelen nodig zijn om meer water in het landschap vast te houden. Jan Sokolik, technicus bij de visserij Rybarstvi Trebon, legt uit dat sommige vijvers die al een laag waterpeil hadden, reeds zijn uitgevist, maar dat dit enkel om marginale vijvers ging. "Nu beginnen we pas te plannen wat we met de grote vijvers gaan doen," aldus Sokolik.
Bosnië: Overlevingsstrijd voor foreelkwekers
Veljko Budjen, eigenaar van een forelkwekerij nabij Trebinje in Zuidoost-Bosnië, stelt dat hete en droge zomers ernstige problemen veroorzaken in het bergachtige land, dat bekend staat om zijn forelrestaurants.
"Forel is een koudwatervis die koud water met veel zuurstof nodig heeft," zegt hij. "Tijdens de zomer ben je gedwongen om de forelproductie en het voeren te verminderen, zodat het bedrijf net kan overleven." Een mogelijke oplossing is het toevoegen van vloeibare zuurstof aan het water tijdens de zomermaanden; anders "wacht je op de eerste regen."
Slovenië: Waterpompen in het Pristava-meer
In Oost-Slovenië hebben noodteams water in het Pristava-meer gepompt om massale verstikking van vissen te voorkomen. Dit wordt veroorzaakt door een gebrek aan zuurstof en de overgroei van waterkastanjes die het meer-oppervlak bedekken.
Brandweerlieden hebben 8 miljoen liter water gepompt, maar vreesen dat dit niet genoeg is. "We zijn verrast dat er überhaupt vissen hebben overleefd," vertelde Danijel Fras van de Pesnica Lenart Visserijvereniging aan de publieke omroep RTV Slovenië.
In Servië stellen vissers dat de enige oplossing voor de bedreigde vissen in de zijtak van de Donau in Novi Sad is om hen naar een andere locatie te verplaatsen. "De temperaturen dit jaar zijn extreem," zegt visser Jovanovic. "Niemand kan zich zoiets meer herinneren."
De zomerse droogte in Europa is zo extreem dat woestijnvorming een groeiende bedreiging vormt
Bijschrift: Een boot ligt op droge grond nadat de waterstanden van de rivier de Donau in Petrovaradin, Servië, zijn gedaald op dinsdag 25 augustus 2026. (Foto: AP/Darko Vojinovic)
Kleine bootjes staan stil op gebarsten grond in een uitgedroogde zijtak van de rivier de Donau in Noord-Servië, waar het water onder druk van extreme droogte en hitte is teruggetrokken tot enkele krimpende poelen. Vissen cirkelen in het ondiepe water.
"Dit is alles wat we hebben, deze twee kleine poelen die vol zitten met jonge vissen," zegt visser Dusan Jovanovic. Hij stelt dat de vissen in gevaar zijn omdat er te weinig water is en de temperatuur boven de 30 graden Celsius ligt. "Als ze dood beginnen te gaan, zullen ze allemaal tegelijk sterven," voegt Jovanovic toe.
Aanhoudende droogte en verzengende hitte hebben deze zomer ecosystemen en bedrijven in de hele regio getroffen, van een meer in Slovenië en de zijtak van de Donau in Servië tot viskwekerijen in Bosnië, Tsjechië, Roemenië en Hongarije.
Vooral de visserijsector is hard getroffen, met schade die wordt geschat op miljoenen euro's. Dit komt bovenop de reeds hoge tol veroorzaakt door problemen met de energie- en watervoorziening, verwoeste oogsten en verliezen in het riviervervoer en de handel. Omdat landen en bedrijven onvoorbereid waren op de crisis van dit jaar, wordt er nu nagedacht over manieren om de effecten van toekomstige extreme weersomstandigheden — die wetenschappers koppelen aan door mensen veroorzaakte klimaatverandering — te minimaliseren.
Hongarije: Extreme droogte en woestijnvorming
Volgens de nationale meteorologische dienst is ongeveer 99% van het Hongaarse land momenteel onderhevig aan ernstige of extreme droogte. Woestijnvorming, een proces waarbij vegetatie verdwijnt door hoge hitte en lage neerslag, vormt een bedreiging voor een groot deel van de Grote Hongaarse Laagvlakte.
Onder de zwaarst getroffen gebieden vallen de ongeveer 27.000 hectare visvijvers in Hongarije. Het ministerie van Landbouw en Voedseleconomie meldde vorige week dat "aanhoudende hitte en watertekorten" ertoe hebben geleid dat 1.588 hectare aan vijvers zijn uitgedroogd, wat resulteerde in de dood van bijna 280 ton vis op 20 boerderijen.
Het geschatte omzetverlies door deze schade bedraagt 1,3 miljard forint (4,2 miljoen dollar). Producenten geven aan dat het jaren kan duren voordat de verloren gegane vis is vervangen. De Hongaarse Interbranche Organisatie voor Aquacultuur en Visserij meldde begin augustus dat exploitanten soms gedwongen waren één vijver leeg te pompen om het water te gebruiken voor het redden van vissen in een andere vijver.
Roemenië: Cumulatieve effecten van droogte
Voor viskwekers in Roemenië, met name zij die karpers kweken, volgt de huidige hittegolf op ernstige droogtes in 2023 en 2024, waarvan de effecten nog steeds voelbaar zijn, aldus Catalin Platon, president van de nationale vereniging van visproducenten ROMFISH.
Platon legt uit dat de productiecyclus van karpers drie tot vier jaar bedraagt. "Wat we in 2023 verloren hebben, heeft sindsdien elk jaar impact gehad." Daarnaast klaagt Platon over het waterbeleid, waarbij tijdens eerdere droogtes prioriteit werd gegeven aan irrigatie voor de landbouw, waardoor er "geen water overbleef voor de vissen."
Tsjechië: Noodmaatregelen voor waterbehoud
Viskwekers in Tsjechië hebben verschillende noodmaatregelen genomen:
- Het verminderen of stopzetten van het voeren van de vissen om het zuurstofverbruik te verlagen;
- Het beluchten van de vijvers;
- Het leegpompen van vijvers wanneer dat noodzakelijk is.
Functionarissen van de Tsjechische Visserijbond stellen dat aanhoudende regenval de acute crisis kan verzachten, maar dat er langetermijnmaatregelen nodig zijn om meer water in het landschap vast te houden. Jan Sokolik, technicus bij de visserij Rybarstvi Trebon, legt uit dat sommige vijvers die al een laag waterpeil hadden, reeds zijn uitgevist, maar dat dit enkel om marginale vijvers ging. "Nu beginnen we pas te plannen wat we met de grote vijvers gaan doen," aldus Sokolik.
Bosnië: Overlevingsstrijd voor foreelkwekers
Veljko Budjen, eigenaar van een forelkwekerij nabij Trebinje in Zuidoost-Bosnië, stelt dat hete en droge zomers ernstige problemen veroorzaken in het bergachtige land, dat bekend staat om zijn forelrestaurants.
"Forel is een koudwatervis die koud water met veel zuurstof nodig heeft," zegt hij. "Tijdens de zomer ben je gedwongen om de forelproductie en het voeren te verminderen, zodat het bedrijf net kan overleven." Een mogelijke oplossing is het toevoegen van vloeibare zuurstof aan het water tijdens de zomermaanden; anders "wacht je op de eerste regen."
Slovenië: Waterpompen in het Pristava-meer
In Oost-Slovenië hebben noodteams water in het Pristava-meer gepompt om massale verstikking van vissen te voorkomen. Dit wordt veroorzaakt door een gebrek aan zuurstof en de overgroei van waterkastanjes die het meer-oppervlak bedekken.
Brandweerlieden hebben 8 miljoen liter water gepompt, maar vreesen dat dit niet genoeg is. "We zijn verrast dat er überhaupt vissen hebben overleefd," vertelde Danijel Fras van de Pesnica Lenart Visserijvereniging aan de publieke omroep RTV Slovenië.
In Servië stellen vissers dat de enige oplossing voor de bedreigde vissen in de zijtak van de Donau in Novi Sad is om hen naar een andere locatie te verplaatsen. "De temperaturen dit jaar zijn extreem," zegt visser Jovanovic. "Niemand kan zich zoiets meer herinneren."
Groetjes,