Onderzoekers van de Universiteit van Sydney hebben een specifiek 'circadiaan' subtype van depressie geïdentificeerd dat ongeveer 25% van de patiënten treft. In tegenstelling tot gangbare depressies, die vaak worden gelinkt aan angst, komt dit subtype voort uit een verstoring van de biologische 24-uursklok, wat resulteert in een gevoel van permanente jetlag.
Het subtype wordt gekenmerkt door zes specifieke criteria, waaronder seizoensgebonden symptomen, een verschoven slaappatroon (avondchronotype), sociale jetlag en extreme ochtendvermoeidheid. Patiënten met dit subtype vertonen vaak ernstigere klinische kenmerken, zoals psychose of suïcidaliteit, en hebben een hoger genetisch risico op andere neuro-ontwikkelingsstoornissen.
Een cruciale bevinding is dat standaard antidepressiva bij deze groep minder effectief zijn en vaker bijwerkingen veroorzaken. De onderzoekers adviseren daarom behandelingen die direct ingrijpen op het circadiane ritme, zoals lichttherapie en melatonine.
Onderzoekers identificeren nieuw 'circadiaan' subtype depressie dat 1 op de 4 patiënten treft
Een nieuwe studie heeft aangetoond dat een kwart van de patiënten past binnen een 'circadiaan' subtype van depressie, dat voortkomt uit een staat van permanente jetlag. Een team van de Universiteit van Sydney in Australië, onder leiding van psychiatrie-onderzoekers Jacob Crouse en Ian Hickie, heeft de bevindingen gepubliceerd in het British Journal of Psychiatry.
Huidige klinische richtlijnen behandelen depressie als één enkele stoornis. Hickie en zijn team geloven echter dat, hoewel een depressie voor elke patiënt vergelijkbaar kan lijken, veel verschillende biologische problemen de symptomen kunnen aansturen.
De meeste beschikbare behandelingen voor depressie gaan ervan uit dat de stoornis wordt veroorzaakt door angst. Voor de 30 procent van de jongeren met een atypische depressie is dat echter niet het geval. Hickie stelt zichzelf daarom de vraag: als angst niet de drijfveer is, wat is het dan wel?
"We onderzoeken nu al enige tijd de neurobiologie van de regulatoren in de hersenen van het circadiane systeem," zegt hij.
Het circadiane systeem en stemming
De circadiane systemen in ons lichaam zijn die systemen die zijn afgestemd op de cyclus van 24 uur van dag en nacht, waarbij licht het belangrijkste signaal is dat deze systemen moduleert. Elk lichaam is echter net iets anders.
"De coördinatie van die klokken vormt de basis voor je stemming, je metabolisme, je concentratie, je slaap-waakcyclus en veel andere belangrijke factoren," legt Hickie uit. "Wanneer dit verstoord is, voel je je constant alsof je een jetlag hebt. Je voelt je moe, uitgeput, je komt aan in gewicht, je kunt je niet concentreren, je slaapt slecht en je gedrag verandert."
Hickie en zijn collega's hebben nu bewijs gevonden dat dit basismechanisme inderdaad ten grondslag ligt aan een deel van de stemmingsstoornissen. Dit is gebaseerd op data van 11.380 deelnemers aan de lopende Australian Genetics of Depression Study.
Kenmerken van het circadiane subtype
De onderzoekers definiëren het circadiane subtype van depressie aan de hand van zes criteria:
- De symptomen veranderen mee met de seizoenen, als gevolg van de verschuivende daglengte.
- Het middelpunt van de slaap is verschoven (verlaat) in vergelijking met de algemene bevolking.
- Er is sprake van 'sociale jetlag': het middelpunt van de slaap op werkdagen verschilt verschillende uren van het middelpunt op vrije dagen (de slaapneigingen sluiten dus niet aan bij de timing waar de samenleving gewoonlijk op is ingericht).
- De patiënt heeft een avondchronotype.
- Wanneer de gelegenheid zich voordoet, slaapt de patiënt langer dan het gemiddelde persoon (mogelijk, suggereren de onderzoekers, vanwege de constante ervaring van jetlag).
- De patiënt rapporteert zeer vermoeid te zijn in de ochtend.
Van de 11.380 mensen in deze studie paste ongeveer 1 op de 4 patiënten binnen dit circadiane subtype.
Er was enige overlap met andere voorgestelde subtypes van depressie. De grootste overlap was met atypische depressie, maar zelfs dan voldeden ongeveer 1.400 gevallen aan de criteria voor atypische depressie maar niet aan die van het circadiane subtype. Dit suggereert dat dit mogelijk toch verschillende vormen van de stoornis zijn.
Klinische impact en risico's
"Depressie is geen uniforme ziekte. Het begrijpen van de kenmerken van verschillende subtypes betekent dat we mensen eerder toegang kunnen geven tot behandelingen die voor hen het meest effectief zullen zijn," legt Emiliana Tonini, eerste auteur van het nieuwe artikel, uit.
Deelnemers met het circadiane subtype begonnen op jongere leeftijd depressies te ervaren en rapporteerden ernstigere klinische kenmerken, zoals manie, psychose en suïcidaliteit. Daarnaast waren zij vaker geneigd tot gewichtstoename tijdens depressieve episodes.
Verder hadden zij een hoger genetisch risico op grote neuro-ontwikkelingsstoornissen, waaronder ADHD, alsof inflammatory en cardiovasculaire gezondheidsproblemen.
Behandeling en effectiviteit
Uit het onderzoek bleek dat deze deelnemers minder vaak baat hadden bij gangbare antidepressiva en vaker last hadden van bijwerkingen van deze medicatie.
"Omdat circadiane depressie gekoppeld is aan de interne biologische klok van mensen, kunnen behandelingen die gericht zijn op het circadiane ritme, zoals lichttherapie en melatonine, veel relevanter zijn. Clinici zouden deze behandelingen veel eerder moeten inzetten bij mensen met dit ziektebeeld," zegt Crouse.
Hij voegt daaraan toe: "Voor those die merken dat antidepressiva niet voor hen werken, is het belangrijk om met een behandelaar te spreken voor advies over de individuele omstandigheden."
Het onderzoek is gepubliceerd in het British Journal of Psychiatry.
Onderzoekers identificeren nieuw 'circadiaan' subtype depressie dat 1 op de 4 patiënten treft
Een nieuwe studie heeft aangetoond dat een kwart van de patiënten past binnen een 'circadiaan' subtype van depressie, dat voortkomt uit een staat van permanente jetlag. Een team van de Universiteit van Sydney in Australië, onder leiding van psychiatrie-onderzoekers Jacob Crouse en Ian Hickie, heeft de bevindingen gepubliceerd in het British Journal of Psychiatry.
Huidige klinische richtlijnen behandelen depressie als één enkele stoornis. Hickie en zijn team geloven echter dat, hoewel een depressie voor elke patiënt vergelijkbaar kan lijken, veel verschillende biologische problemen de symptomen kunnen aansturen.
De meeste beschikbare behandelingen voor depressie gaan ervan uit dat de stoornis wordt veroorzaakt door angst. Voor de 30 procent van de jongeren met een atypische depressie is dat echter niet het geval. Hickie stelt zichzelf daarom de vraag: als angst niet de drijfveer is, wat is het dan wel?
"We onderzoeken nu al enige tijd de neurobiologie van de regulatoren in de hersenen van het circadiane systeem," zegt hij.
Het circadiane systeem en stemming
De circadiane systemen in ons lichaam zijn die systemen die zijn afgestemd op de cyclus van 24 uur van dag en nacht, waarbij licht het belangrijkste signaal is dat deze systemen moduleert. Elk lichaam is echter net iets anders.
"De coördinatie van die klokken vormt de basis voor je stemming, je metabolisme, je concentratie, je slaap-waakcyclus en veel andere belangrijke factoren," legt Hickie uit. "Wanneer dit verstoord is, voel je je constant alsof je een jetlag hebt. Je voelt je moe, uitgeput, je komt aan in gewicht, je kunt je niet concentreren, je slaapt slecht en je gedrag verandert."
Hickie en zijn collega's hebben nu bewijs gevonden dat dit basismechanisme inderdaad ten grondslag ligt aan een deel van de stemmingsstoornissen. Dit is gebaseerd op data van 11.380 deelnemers aan de lopende Australian Genetics of Depression Study.
Kenmerken van het circadiane subtype
De onderzoekers definiëren het circadiane subtype van depressie aan de hand van zes criteria:
- De symptomen veranderen mee met de seizoenen, als gevolg van de verschuivende daglengte.
- Het middelpunt van de slaap is verschoven (verlaat) in vergelijking met de algemene bevolking.
- Er is sprake van 'sociale jetlag': het middelpunt van de slaap op werkdagen verschilt verschillende uren van het middelpunt op vrije dagen (de slaapneigingen sluiten dus niet aan bij de timing waar de samenleving gewoonlijk op is ingericht).
- De patiënt heeft een avondchronotype.
- Wanneer de gelegenheid zich voordoet, slaapt de patiënt langer dan het gemiddelde persoon (mogelijk, suggereren de onderzoekers, vanwege de constante ervaring van jetlag).
- De patiënt rapporteert zeer vermoeid te zijn in de ochtend.
Van de 11.380 mensen in deze studie paste ongeveer 1 op de 4 patiënten binnen dit circadiane subtype.
Er was enige overlap met andere voorgestelde subtypes van depressie. De grootste overlap was met atypische depressie, maar zelfs dan voldeden ongeveer 1.400 gevallen aan de criteria voor atypische depressie maar niet aan die van het circadiane subtype. Dit suggereert dat dit mogelijk toch verschillende vormen van de stoornis zijn.
Klinische impact en risico's
"Depressie is geen uniforme ziekte. Het begrijpen van de kenmerken van verschillende subtypes betekent dat we mensen eerder toegang kunnen geven tot behandelingen die voor hen het meest effectief zullen zijn," legt Emiliana Tonini, eerste auteur van het nieuwe artikel, uit.
Deelnemers met het circadiane subtype begonnen op jongere leeftijd depressies te ervaren en rapporteerden ernstigere klinische kenmerken, zoals manie, psychose en suïcidaliteit. Daarnaast waren zij vaker geneigd tot gewichtstoename tijdens depressieve episodes.
Verder hadden zij een hoger genetisch risico op grote neuro-ontwikkelingsstoornissen, waaronder ADHD, alsof inflammatory en cardiovasculaire gezondheidsproblemen.
Behandeling en effectiviteit
Uit het onderzoek bleek dat deze deelnemers minder vaak baat hadden bij gangbare antidepressiva en vaker last hadden van bijwerkingen van deze medicatie.
"Omdat circadiane depressie gekoppeld is aan de interne biologische klok van mensen, kunnen behandelingen die gericht zijn op het circadiane ritme, zoals lichttherapie en melatonine, veel relevanter zijn. Clinici zouden deze behandelingen veel eerder moeten inzetten bij mensen met dit ziektebeeld," zegt Crouse.
Hij voegt daaraan toe: "Voor those die merken dat antidepressiva niet voor hen werken, is het belangrijk om met een behandelaar te spreken voor advies over de individuele omstandigheden."
Het onderzoek is gepubliceerd in het British Journal of Psychiatry.
Groetjes,