De grotere Pacifische gestreepte octopus (LPSO), ook bekend als de harlekijnoctopus, is een bijzondere soort die bekend staat om zijn intelligentie en ongebruikelijke sociale aard. In tegenstelling tot de meeste solitaire octopussoorten, kan de LPSO in kolonies van maximaal 40 individuen leven.
Belangrijke kenmerken van de LPSO:
- Uiterlijk: De octopus hanteert drie kleurpatronen: volledig bleek, donkerbruin, of een specifiek "streep-balk-vlek"-patroon dat per individu verschilt.
- Habitat: De soort komt voor in de tropische wateren van de oostelijke Stille Oceaan (onder andere Panama, Mexico en Colombia) en leeft in holen in modderige of zanderige substraten op dieptes tot 100 meter.
- Sociaal en paringsgedrag: De LPSO vormt sociale gemeenschappen en vertoont intieme paringsrituelen waarbij mannetje en vrouwtje elkaar omhelzen, zonder dat er sprake is van kannibalisme. Er is bovendien sprake van paarbinding.
- Biologie en jacht: De soort is iteropaar (kan meerdere keren eitjes leggen) en heeft een levensduur van ongeveer twee jaar. De LPSO jaagt op schaaldieren zoals garnalen en krabben middels besluiping en hinderlagen.
Grotere Pacifische gestreepte octopus
In tegenstelling tot andere octopussoorten, die normaal gesproken solitair leven, is er gemeld dat de LPSO groepen vormt van maximaal 40 individuen.[4][5][6] Waar de meeste octopussen kannibalistisch zijn en uiterste voorzichtigheid moeten betrachten tijdens de paring, paren deze octopussen met hun buikzijden tegen elkaar, waarbij ze hun snavels en zuignappen in een intieme omhelzing tegen elkaar drukken.[7]
De LPSO vertoont veel gedragingen die verschillen van de meeste octopussoorten, waaronder intieme paringsrituelen, de vorming van sociale gemeenschappen, ongebruikelijke jachtmethoden en het vermogen om meerdere keren in hun leven voort te planten.[8] Er is vastgesteld dat de LPSO een voorkeur heeft voor de tropische wateren van de oostelijke Stille Oceaan.[2]
Uiterlijk
De LPSO vertoont drie belangrijkste kleurpatronen:
- volledig bleek;
- volledig donkerbruin;
- een donkerbruin en wit patroon, aangeduid als "streep-balk-vlek" (stripe-bar-spot).[2]
Wanneer de octopus het "streep-balk-vlek"-patroon vertoont, is er te zien dat er balk- en streepmotieven afwisselen tussen bruin en wit over de kop en de mantel, en donkerbruin met witte vlekken over de kroon en de armen.[2] Dit patroon kan dienen als een uniek kenmerk, aangezien het per individu verschilt.[2] Hoewel de LPSO vergelijkbare kleurpatronen heeft als andere octopussen — zoals Octopus chierchiae[9], Octopus zonatus[10], Abdopus spp.[11], Thaumoctopus mimicus[12] en Wunderpus photogenicus[12] — zijn de specifieke patronen die hij vertoont uniek voor deze soort.
Habitat en verspreiding
De LPSO is gedocumenteerd op diverse locaties in de tropen van de oostelijke Stille Oceaan. Exemplaren zijn aangetroffen in de Baai van Panama (Panama), Guatemala, Magdalena Bay (Baja Sur, Mexico), de noordelijke Pacifische kust van Colombia en in Nicaragua.[2]
De LPSO lijkt een voorkeur te hebben voor holen in gebieden met zachte modderige substraten of een mengsel van modder en zand, op dieptes variërend van 7 tot 100 meter.[2] De soort is bovendien geobserveerd in kolonies van maximaal 40 individuen die dicht op elkaar leven.[4] Deze kolonies bouwen hun holen binnen een afstand van 1 meter van elkaar en verblijven gedurende hun hele leven in hetzelfde algemene gebied.[4]
Paring
De LPSO staat met name bekend om paringsgedrag dat sterk verschilt van de meeste octopussoorten. Waar de meeste octopussen gebruikmaken van "afstandsparing" (waarbij het mannetje zijn hectocotylus vanuit een veilige afstand in de mantel van het vrouwtje plaatst) of een berijdingspositie,[13][14][15] hanteert de LPSO een intiemere benadering.
Doorgaans vertoont een broedvrouw die klaar is om te paren een volledig bleek kleurpatroon, terwijl het mannetje een contrastrijk "streep-balk-vlek"-patroon vertoont.[2] Zodra het mannetje en het vrouwtje besluiten te paren, nemen ze een snavel-tegen-snavel positie aan en omhelzen ze elkaar in een verstrengeling van armen.[2] In tegenstelling tot sommige andere soorten zijn vrouwelijke LPSO's niet kannibalistisch tijdens de paring en zijn ze juist zachtaardig; de snavel-tegen-snavel omhelzing resulteert enkel in oppervlakkige zuignaptekens.[2]
Er is bij de LPSO sprake van paarbinding, wat tot uiting komt in gedragingen zoals het delen van voedsel en holen.[2]
Broedzorg
In tegenstelling tot de meeste octopussoorten kan de LPSO meerdere keren in zijn leven eitjes leggen.[2] De eieren worden in paren in de holte gelegd en het vrouwtje verzorgt ze tot ze uitkomen, waarbij ze de uiteinden van haar armen over de eieren beweegt om de gezondheid ervan te behouden.[2]
Zodra ze uit het ei komen, zijn de nakomelingen pelagisch tot ze de volwassen leeftijd bereiken.[16]
Jacht
Er is geobserveerd dat de LPSO jaagt op diverse schaaldieren, waaronder garnalen, stomatopoden (mantisgarnalen), krabben en tweekleppigen.[2] Afhankelijk van de prooi gebruiken ze verschillende jachtmethoden: besluipen, achtervolgen of hinderleggen.[2]
- Tweekleppigen: Kleinere prooien worden geplet of uit elkaar getrokken, terwijl er in grotere prooien gaten worden geboord.[2]
- Garnalen: De LPSO strekt voorzichtig een arm uit, met de zuignappen naar buiten gericht, om de garnaal aan te raken en te vangen.[2]
- Krabben: De LPSO gebruikt een hinderlaagmethode en springt direct op de krab om deze te vangen.[2]
Levensduur
De LPSO leeft ongeveer twee jaar.[3]
Net als de meeste octopussoorten doorloopt de LPSO een fase van senescentie (veroudering), wat het begin van het sterfproces markeert.[2] Deze fase is bij de LPSO langer waargenomen bij vrouwtjes dan bij mannetjes.[2] Na de eerste tekenen van senescentie overleven mannetjes doorgaans nog 1 tot 2 weken, terwijl vrouwtjes doorgaans nog 2 tot 4 maanden leven.[2]
Referenties
[1] Ghose, Tia (6 maart 2013). "PHOTOS: Rare Kissing Octopus Unveiled For The First Time". HuffPost. [2] Caldwell, Roy L.; Ross, Richard; Rodaniche, Arcadio; Huffard, Christine L. (12 augustus 2015). "Behavior and Body Patterns of the Larger Pacific Striped Octopus". PLOS ONE. 10 (8) e0134152. [3] Rowan Hooper (21 december 2019). "Octopuses were thought to be solitary until a social species turned up". New Scientist. [4] Moynihan, Martin. (1982). The Behavior and Natural History of the Caribbean Reef Squid, Sepioteuthis Sepioidea, With a Consideration of Social, Signal, and Defensive Patterns for Difficult and Dangerous Environments. P. Parey, 1982. [5] Graber, Shane. "Forgotten octopus rejects solitary lifestyle". [6] Harmon, Katherine. "Rare Social Octopuses Break All the (Mating) Rules [Video]". Scientific American Blog Network. [7] States379-8000, CA 94118 United. "Larger Pacific Striped Octopus". California Academy of Sciences. [8] Harmon Courage, Katherine (30 juli 2014). "Social Octopus Species Shatters Beliefs About Ocean Dwellers". National Geographic News. [9] Rodaniche, Arcadio F. (1984). "Iteroparity in the lesser Pacific striped octopus Octopus chierchiae (Jatta, 1889)". Bulletin of Marine Science. 35 (1): 99–104. [10] Voss, Gilbert L. (1968). Octopods from the R/V Pillsbury southern Caribbean Cruise, 1966, with a description of a new species, octopus zonatus. [11] Norman, M. D.; Finn, J. (2001). "Revision of the Octopus horridus species-group, including erection of a new subgenus and description of two member species from the Great Barrier Reef, Australia". Invertebrate Systematics. 15 (1): 13. [12] HUFFARD, CHRISTINE L.; SAARMAN, NORAH; HAMILTON, HEALY; SIMISON, W. BRIAN (24 augustus 2010). "The evolution of conspicuous facultative mimicry in octopuses: an example of secondary adaptation?". Biological Journal of the Linnean Society. 101 (1): 68–77. [13] Hanlon, R.T. (1998). "J.B. Messenger Cephalopod behaviour. xvi, 232p. Cambridge University Press, 1996". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 76 (4): 1118. [14] Mangold, K (1987). "P. R. Boyle, editor. Cephalopod Life Cycles. Volume II. Comparative Reviews. xxi, 441 pp. Academic Press, 1987". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 68 (1): 215. [15] Wells, M.J.; Wells, J. (1972). "Sexual displays and mating of Octopus vulgaris Cuvier and O. cyanea Gray and attempts to alter performance by manipulating the glandular condition of the animals". Animal Behaviour. 20 (2): 293–308. [16] Rodaniche, Arcadio F. (1991). "Notes on the behavior of the Larger Pacific Striped Octopus, an undescribed species of the genus Octopus". Bulletin of Marine Science. 49: 667.
Grotere Pacifische gestreepte octopus
In tegenstelling tot andere octopussoorten, die normaal gesproken solitair leven, is er gemeld dat de LPSO groepen vormt van maximaal 40 individuen.[4][5][6] Waar de meeste octopussen kannibalistisch zijn en uiterste voorzichtigheid moeten betrachten tijdens de paring, paren deze octopussen met hun buikzijden tegen elkaar, waarbij ze hun snavels en zuignappen in een intieme omhelzing tegen elkaar drukken.[7]
De LPSO vertoont veel gedragingen die verschillen van de meeste octopussoorten, waaronder intieme paringsrituelen, de vorming van sociale gemeenschappen, ongebruikelijke jachtmethoden en het vermogen om meerdere keren in hun leven voort te planten.[8] Er is vastgesteld dat de LPSO een voorkeur heeft voor de tropische wateren van de oostelijke Stille Oceaan.[2]
Uiterlijk
De LPSO vertoont drie belangrijkste kleurpatronen:
- volledig bleek;
- volledig donkerbruin;
- een donkerbruin en wit patroon, aangeduid als "streep-balk-vlek" (stripe-bar-spot).[2]
Wanneer de octopus het "streep-balk-vlek"-patroon vertoont, is er te zien dat er balk- en streepmotieven afwisselen tussen bruin en wit over de kop en de mantel, en donkerbruin met witte vlekken over de kroon en de armen.[2] Dit patroon kan dienen als een uniek kenmerk, aangezien het per individu verschilt.[2] Hoewel de LPSO vergelijkbare kleurpatronen heeft als andere octopussen — zoals Octopus chierchiae[9], Octopus zonatus[10], Abdopus spp.[11], Thaumoctopus mimicus[12] en Wunderpus photogenicus[12] — zijn de specifieke patronen die hij vertoont uniek voor deze soort.
Habitat en verspreiding
De LPSO is gedocumenteerd op diverse locaties in de tropen van de oostelijke Stille Oceaan. Exemplaren zijn aangetroffen in de Baai van Panama (Panama), Guatemala, Magdalena Bay (Baja Sur, Mexico), de noordelijke Pacifische kust van Colombia en in Nicaragua.[2]
De LPSO lijkt een voorkeur te hebben voor holen in gebieden met zachte modderige substraten of een mengsel van modder en zand, op dieptes variërend van 7 tot 100 meter.[2] De soort is bovendien geobserveerd in kolonies van maximaal 40 individuen die dicht op elkaar leven.[4] Deze kolonies bouwen hun holen binnen een afstand van 1 meter van elkaar en verblijven gedurende hun hele leven in hetzelfde algemene gebied.[4]
Paring
De LPSO staat met name bekend om paringsgedrag dat sterk verschilt van de meeste octopussoorten. Waar de meeste octopussen gebruikmaken van "afstandsparing" (waarbij het mannetje zijn hectocotylus vanuit een veilige afstand in de mantel van het vrouwtje plaatst) of een berijdingspositie,[13][14][15] hanteert de LPSO een intiemere benadering.
Doorgaans vertoont een broedvrouw die klaar is om te paren een volledig bleek kleurpatroon, terwijl het mannetje een contrastrijk "streep-balk-vlek"-patroon vertoont.[2] Zodra het mannetje en het vrouwtje besluiten te paren, nemen ze een snavel-tegen-snavel positie aan en omhelzen ze elkaar in een verstrengeling van armen.[2] In tegenstelling tot sommige andere soorten zijn vrouwelijke LPSO's niet kannibalistisch tijdens de paring en zijn ze juist zachtaardig; de snavel-tegen-snavel omhelzing resulteert enkel in oppervlakkige zuignaptekens.[2]
Er is bij de LPSO sprake van paarbinding, wat tot uiting komt in gedragingen zoals het delen van voedsel en holen.[2]
Broedzorg
In tegenstelling tot de meeste octopussoorten kan de LPSO meerdere keren in zijn leven eitjes leggen.[2] De eieren worden in paren in de holte gelegd en het vrouwtje verzorgt ze tot ze uitkomen, waarbij ze de uiteinden van haar armen over de eieren beweegt om de gezondheid ervan te behouden.[2]
Zodra ze uit het ei komen, zijn de nakomelingen pelagisch tot ze de volwassen leeftijd bereiken.[16]
Jacht
Er is geobserveerd dat de LPSO jaagt op diverse schaaldieren, waaronder garnalen, stomatopoden (mantisgarnalen), krabben en tweekleppigen.[2] Afhankelijk van de prooi gebruiken ze verschillende jachtmethoden: besluipen, achtervolgen of hinderleggen.[2]
- Tweekleppigen: Kleinere prooien worden geplet of uit elkaar getrokken, terwijl er in grotere prooien gaten worden geboord.[2]
- Garnalen: De LPSO strekt voorzichtig een arm uit, met de zuignappen naar buiten gericht, om de garnaal aan te raken en te vangen.[2]
- Krabben: De LPSO gebruikt een hinderlaagmethode en springt direct op de krab om deze te vangen.[2]
Levensduur
De LPSO leeft ongeveer twee jaar.[3]
Net als de meeste octopussoorten doorloopt de LPSO een fase van senescentie (veroudering), wat het begin van het sterfproces markeert.[2] Deze fase is bij de LPSO langer waargenomen bij vrouwtjes dan bij mannetjes.[2] Na de eerste tekenen van senescentie overleven mannetjes doorgaans nog 1 tot 2 weken, terwijl vrouwtjes doorgaans nog 2 tot 4 maanden leven.[2]
Referenties
[1] Ghose, Tia (6 maart 2013). "PHOTOS: Rare Kissing Octopus Unveiled For The First Time". HuffPost. [2] Caldwell, Roy L.; Ross, Richard; Rodaniche, Arcadio; Huffard, Christine L. (12 augustus 2015). "Behavior and Body Patterns of the Larger Pacific Striped Octopus". PLOS ONE. 10 (8) e0134152. [3] Rowan Hooper (21 december 2019). "Octopuses were thought to be solitary until a social species turned up". New Scientist. [4] Moynihan, Martin. (1982). The Behavior and Natural History of the Caribbean Reef Squid, Sepioteuthis Sepioidea, With a Consideration of Social, Signal, and Defensive Patterns for Difficult and Dangerous Environments. P. Parey, 1982. [5] Graber, Shane. "Forgotten octopus rejects solitary lifestyle". [6] Harmon, Katherine. "Rare Social Octopuses Break All the (Mating) Rules [Video]". Scientific American Blog Network. [7] States379-8000, CA 94118 United. "Larger Pacific Striped Octopus". California Academy of Sciences. [8] Harmon Courage, Katherine (30 juli 2014). "Social Octopus Species Shatters Beliefs About Ocean Dwellers". National Geographic News. [9] Rodaniche, Arcadio F. (1984). "Iteroparity in the lesser Pacific striped octopus Octopus chierchiae (Jatta, 1889)". Bulletin of Marine Science. 35 (1): 99–104. [10] Voss, Gilbert L. (1968). Octopods from the R/V Pillsbury southern Caribbean Cruise, 1966, with a description of a new species, octopus zonatus. [11] Norman, M. D.; Finn, J. (2001). "Revision of the Octopus horridus species-group, including erection of a new subgenus and description of two member species from the Great Barrier Reef, Australia". Invertebrate Systematics. 15 (1): 13. [12] HUFFARD, CHRISTINE L.; SAARMAN, NORAH; HAMILTON, HEALY; SIMISON, W. BRIAN (24 augustus 2010). "The evolution of conspicuous facultative mimicry in octopuses: an example of secondary adaptation?". Biological Journal of the Linnean Society. 101 (1): 68–77. [13] Hanlon, R.T. (1998). "J.B. Messenger Cephalopod behaviour. xvi, 232p. Cambridge University Press, 1996". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 76 (4): 1118. [14] Mangold, K (1987). "P. R. Boyle, editor. Cephalopod Life Cycles. Volume II. Comparative Reviews. xxi, 441 pp. Academic Press, 1987". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 68 (1): 215. [15] Wells, M.J.; Wells, J. (1972). "Sexual displays and mating of Octopus vulgaris Cuvier and O. cyanea Gray and attempts to alter performance by manipulating the glandular condition of the animals". Animal Behaviour. 20 (2): 293–308. [16] Rodaniche, Arcadio F. (1991). "Notes on the behavior of the Larger Pacific Striped Octopus, an undescribed species of the genus Octopus". Bulletin of Marine Science. 49: 667.
Groetjes,