Hoofd van Instagram stelt: interactie halveert zonder algoritme

Adam Mosseri heeft gewaarschuwd dat gebruikers die het aanbevelingssysteem van Instagram uitschakelen, een slechtere ervaring hebben. Tijdens een persbriefing in Australië verklaarde hij dat de interactie (engagement) met wel 50% kan dalen en dat de tevredenheidsscores drastisch kelderen.

Mosseri sprak op donderdag terwijl Australië overweegt wetgeving in te voeren die platforms zou verplichten om gebruikers actief te vragen of zij de rangschikking van hun feed willen uitschakelen.

"Als je overstapt op een chronologische feed, wordt deze overspoeld met content van bedrijven, merken en uitgevers," aldus Mosseri. Hierdoor zouden gebruikers meer content missen en minder tijd op het platform doorbrengen.

Interactie versus welzijn

Bij nadere beschouwing is het argument van Mosseri subtiel. Hij stelt niet dat een chronologische feed schadelijk is voor de gebruiker, maar dat het resulteert in minder interactie en minder tijd op het platform.

Juist dit punt is de kern van het Australische wetsvoorstel (Digital Duty of Care). Wetgevers beschouwen hoge interactie en excessieve tijd op het platform namelijk als het eigenlijke probleem. De cijfers die Mosseri als waarschuwing aanvoert, zijn precies de resultaten die de wet probeert te bewerkstelligen.

Het argument over merken en uitgevers is wel degelijk relevant. Een feed die puur op tijd is geordend, wordt inderdaad gevuld door de partijen die het meest posten, wat over het algemeen niet de vrienden van de gebruiker zijn. Dit is een reëel designprobleem, maar het is ook een probleem dat Instagram zelf heeft gecreëerd: professionele accounts posten in grote volumes omdat de gerangschikte feed hen daarvoor beloonde. Het verwijderen van de rangschikking verwijdert niet het gedrag dat het algoritme heeft getraind.

Tegenstrijdigheden in de boodschap van Meta

De waarschuwing van Mosseri staat op gespannen voet met recente uitspraken van Meta. Het bedrijf heeft eerder gesteld dat hun AI ervoor zorgt dat mensen meer tijd op Instagram doorbrengen, wat als een succes werd gepresenteerd.

Nu presenteert Mosseri minder tijd echter als een nadeel voor de gebruiker. Beide beweringen kunnen alleen waar zijn als tijd doorbrengen op Instagram inherent goed is voor de gebruiker. Dit is precies het standpunt dat het Australische wetsvoorstel verwerpt en waar een jury in de lopende rechtszaak tegen Meta momenteel over moet oordelen.

Daarnaast is er een inconsistentie in de productplannen van Instagram. Mosseri heeft aangegeven dat hij aanpassing van het algoritme een kernonderdeel van de app wil maken, in plaats van een verborgen instelling. Australië stelt voor om een prompt (melding) te vereisen die precies die controle aanbiedt. Het geschil gaat dus niet over de vraag of gebruikers hun feed moeten kunnen vormgeven, maar over wie het gesprek start en hoe makkelijk de 'uit-knop' te vinden is.

De rol van toegankelijkheid

Instagram heeft dit eerder meegemaakt. In 2022 voerde het platform chronologische feeds opnieuw in na politieke druk in de Verenigde Staten. Dit was echter een optie die gebruikers elke keer opnieuw moesten selecteren, in plaats van een permanente instelling.

De les uit die periode vormt de basis voor het Australische wetsvoorstel: een recht dat niet zichtbaar is, is een recht dat niemand uitoefent. Daarom vereist het conceptvoorstel actieve meldingen in plaats van enkel de beschikbaarheid van de optie.

Ontbrekende metrieken en verslaving

Er ontbreekt één cruciaal cijfer in het betoog van Mosseri. Hoewel hij spreekt over interactie, bestede tijd en tevredenheid, zwijgt hij over welzijnsmetrieken, gerapporteerde spijt of hoe mensen zich voelen na het gebruik. Dit zijn de metrieken waar Meta herhaaldelijk naar is gevraagd en die in eigen intern onderzoek zijn onderzocht. Een daling van 50% in interactie bewijst dat het product verandert, maar het zegt niets over of de persoon er slechter aan toe is. Dat is de enige vraag die de wetgever stelt.

Op de vraag of Instagram verslavend is, antwoordde Mosseri dat het controversieel is om dat te beweren. Hij maakte hierbij een onderscheid tussen colloquial (spreektaal) en klinisch gebruik. Dit is een verdedigbare nuance, maar het is ook het standaardantwoord van een bedrijf dat geconfronteerd wordt met rechtszaken waarin het woord 'verslaving' een specifieke juridische gewicht heeft.

De Europese context

Europa zou naar de cijfers moeten kijken in plaats van naar de argumenten. Artikel 38 van de Digital Services Act (DSA) vereist sinds 2023 dat zeer grote platforms een optie aanbieden voor een feed zonder profilering. De adoptie hiervan is bescheiden gebleven, wat de industrie heeft geïnterpreteerd als bewijs dat mensen dit niet willen.

Mosseri heeft nu echter een getal gegeven bij wat er gebeurt wanneer gebruikers wél voor die optie kiezen. Als een daling van 50% in interactie het resultaat is van het uitschakelen van het algoritme, dan lijken de bescheiden Europese adoptiecijfers minder op desinteresse en meer op een maatstaf voor hoe goed de optie is verborgen.