De federale overheid van Zwitserland vervangt Microsoft op 3.000 computers

Auteur: Abhishek Prakash Datum: 6 september 2026 Bron: RTS

De federale overheid van Zwitserland is een pilotprogramma gestart om Microsoft 365 te vervangen door open-source alternatieven op 3.000 werkstations. Dit betreft ongeveer 7% van het federale personeelsbestand. Het doel is om de migratie tegen het einde van 2027 te voltooien.

Deze stap volgt op een succesvolle proof-of-concept en een nieuwe wet op de digitale soevereiniteit. Daarnaast is er al een aparte, versnelde migratie voor het leger gaande.

De grote migratie gaat in de pilotfase

De Federale Kanselarij investeert 9 miljoen CHF in de uitrol van een open-source werkomgeving voor 3.000 federale medewerkers.

Op 3 september 2026 publiceerde de Federale Raad de resultaten van "PoC BOSS", een haalbaarheidsstudie (proof-of-concept) waarbij 172 federale medewerkers de openDesk-suite testten, een Duits open-source samenwerkingsplatform. Tijdens deze fase kregen kernfuncties zoals documentverwerking en e-mail positieve beoordelingen, terwijl grootschalige videoconferenties nog technische beperkingen vertoonden.

Op basis van het succes van de PoC-fase met 172 medewerkers is de pilot nu gelanceerd voor 3.000 medewerkers. Tijdens deze pilotfase draait het nieuwe systeem parallel aan Microsoft 365 in plaats van het direct te vervangen. Een migratie van dit soort dient geleidelijk te verlopen in plaats van plotseling.

Indien de pilot succesvol is, is het aannemelijk dat de migratie wordt voortgezet naar alle 54.000 werkstations van de federale administraties.

Waarom deze migratie?

Volgens Matthias Stürmer, professor aan de Bern University of Applied Sciences (BFH), brengt de dominantie van Microsoft binnen publieke instellingen drie problemen met zich mee die deze migratie drijven:

  • Risico op toegang door derden: Amerikaanse cloudwetgeving zou Zwitserse overheidsgegevens kunnen blootstellen aan buitenlandse autoriteiten.
  • Risico voor de continuïteit van diensten: Afhankelijkheid van één enkele buitenlandse leverancier creëert een operationeel risico.
  • Escalerende kosten: De kosten voor propriëtaire licenties stijgen, zonder dat Zwitserland hier invloed op heeft.

Het Zwitserse leger beweegt sneller

De cyberbeveiligingseenheid van het Zwitserse leger, Cyber Command, wacht niet op de civiele pilot. Deze eenheid is al voorbereid om Microsoft 365 tegen oktober 2026 volledig te vervangen door openDesk. De reden is nagenoeg hetzelfde: het leger wil voorkomen dat buitenlandse overheden toegang hebben tot gevoelige Zwitserse gegevens.

Onderdeel van een groter plan

In 2024 trad de EMBAG-wet in werking. Deze wet vereist dat alle Zwitserse federale agentschappen software die door de overheid is ontwikkeld, standaard als open source publiceren. De wet is erop gericht de digitale soevereiniteit te bevorderen en innovatie en samenwerking binnen de publieke sector aan te moedigen.

In december 2025 wees de Federale Raad digitale soevereiniteit aan als een primair focusthema. Digitale soevereiniteit wordt hierbij gedefinieerd als: "het vermogen van de federale overheid om haar essentiële missie te vervullen zonder afhankelijk te zijn van een externe leverancier of een ander land." In essentie betekent dit het verminderen van de afhankelijkheid van grote techbedrijven uit de VS.

Buurlanden Frankrijk en Duitsland hebben soortgelijke stappen ondernomen. De hoop is dat de grote Zwitserse migratie slaagt en als voorbeeld dient voor andere landen die hun eigen plannen om Microsoft te verlaten willen versnellen.

Tegelijkertijd investeert Microsoft, dat over aanzienlijke middelen beschikt, meer dan 325 miljoen CHF om de AI- en cloudinfrastructuur in Zwitserland uit te breiden, mede om het argument over digitale soevereiniteit te ontkrachten.