Je wilt jezelf botanie leren…

Dat gezegd hebbende, zijn er enkele kernconcepten die je moet begrijpen om het proces een stuk makkelijker te maken. Dit zijn ze:

Belangrijke concepten

Latijnse terminologie

Waarom gebruiken we Latijn? Nou, omdat een overleden man genaamd Linnaeus besefte dat we een universeel systeem nodig hadden dat wetenschappers uit verschillende culturen konden gebruiken (destijds dacht hij waarschijnlijk vooral aan "witte Europese culturen"). Hoewel we kunnen erkennen hoe achterlijk en vreemd dit nu is, kunnen we nog steeds toegeven dat de ideologie van Linnaeus simpelweg een product was van zijn tijd; we hoeven daarom niet het kind met het badwater weg te gooien. De man creëerde een prachtig systeem dat werkt, en dat is waarom we het nog steeds gebruiken. Ik zeg dit omdat enkele ondoordachte "performatieve linkse" dwazen recent hebben besloten de wetenschap van de taxonomie zelf aan te vallen.

Gewone namen werken simpelweg niet op grote schaal. Eén volksnaam (bijvoorbeeld "ceder") kan verwijzen naar acht verschillende, totaal niet verwante planten, terwijl Cedrus specifiek verwijst naar het geslacht dat de soorten C. libani, C. deodara en C. atlantica bevat.

Wanneer botanische namen (of de naam van elk ander organisme) worden geschreven in wetenschappelijke nomenclatuur, geldt het volgende:

• De naam van het geslacht wordt met een hoofdletter geschreven.
• De soortnaam wordt met een kleine letter geschreven.
• De naam zelf wordt meestal cursief gedrukt.

Als je een soortnaam schrijft als "Cedrus Atlantica", is dat een direct teken dat je niet weet waar je mee bezig bent. Ik werd hier meer dan tien jaar geleden beleefd op gecorrigeerd, en ik aarzel nooit om anderen ook beleefd te corrigeren. Het is als iemand hoffelijk vertellen dat er een snotneus op zijn gezicht zit.

Taxonomie: Is er een methode in de waanzin?

Kort gezegd: ja, die is er absoluut, en het is ontzettend cool. Waarom is het cool? Omdat we dingen nu groeperen op basis van hoe ze evolutionair verwant zijn en hoe ze zijn geëvolueerd. Zodra je de belangrijkste concepten en kenmerken leert die een familie, een geslacht of een stam verenigen, kun je leden van die evolutionaire groepering identificeren die je nog nooit eerder hebt gezien.

Dit is hoe ik een plant kan zien die ik nog nooit ben tegengekomen en automatisch weet met welke andere planten deze verwant is, in welke familie of welk geslacht hij thuishoort, en dus weet onder welke taxonomische groep ik hem moet zoeken (bijvoorbeeld op iNaturalist via de "explore"-functie of met een flora/sleutel).

Aanbevolen literatuur

Plant Systematics – Michael Simpson

Dit is het standaardleerboek voor wie echt dieper in de botanie wil duiken. Plant Systematics is de studie van plantenevolutie en, bovendien, de studie van plantidentificatie zoals die gerelateerd is aan evolutie via een begrip van synapomorfieën.

In dit tekstboek legt Dr. Michael Simpson uit hoe botanisten in staat waren om te bepalen hoe nauw bepaalde plantenfamilies en -orden verwant waren vóór de komst van DNA-analyse, en waarom sommige van die eerdere aannames onjuist bleken te zijn. Dit is een manier om per familie en per orde vertrouwd te raken met plantmorfologie en evolutie. Het is ook een uitstekende manier om op een dag nieuwe planten te kunnen zien en automatisch te weten met welke families of genera ze verwant zouden kunnen zijn, simpelweg door ze te observeren. Momenteel is de derde editie de meest actuele; dit is een boek dat je (minstens) de komende tien jaar van je leven als referentie zult gebruiken.

Raven's Biology of Plants

Dit leerboek behandelt veel van de basisprincipes van de plantbiologie en gaat dieper in op de nuances van plantenevolutie, met uitstekende voorbeelden van enkele van de meer charismatische en nieuwsgierige plantensoorten.

Het legt bovendien goed uit wat botanisten tot nu toe weten over hoe planten evolueren en hoe selectiedruk zorgt voor alle "variaties op een thema" en "eindeloze vormen van grote schoonheid" waar Darwin zo enthousiast van werd. Concepten zoals ecotypes, de Hardy-Weinberg-theorie, allelfrequenties en convergente evolutie worden in dit uitstekende boek uitgebreid uitgelegd.

Aanvullende teksten

Het is altijd goed om auteurs te steunen door hun boeken te kopen, maar soms kunnen de kosten van zelfstudie prohibitief zijn. Ik ben er sterk van overtuigd dat geen van de hieronder genoemde auteurs (tenzij ze onsympathiek zijn) zou willen dat iemand wordt belemmerd in het lezen van hun werk. Dit is waarom bronnen zoals www.libgen.is en www.sci-hub.se en andere websites voor het delen van boeken bestaan. In dat geval raad ik aan om een goedkope Android-tablet aan te schaffen en te wennen aan het idee van het lezen van tekstboeken in pdf-vorm. Een licht elektronisch apparaat kan honderdduizenden pagina's aan tekstboeken opslaan.

• Phylogeny and Evolution of the Angiosperms – Pam and Doug Soltis
• The Tangled Tree – David Quammen (een goede pop-sci uitleg over moleculaire fylogenetica en het begrijpen van evolutie)
• Plant Evolution: An Introduction to the History of Life – Karl Niklas
• Botany Illustrated – Janice Glimm-Lacy
• Annals of the Former World (geologie) – John Macphee
• Botany for Gardeners – Brian Capon
• The Ecology of Plants – Jessica Gurevitch
• A Botanist’s Vocabulary – Susan Pell
• The Rose’s Kiss – Peter Bernhardt
• Flowering Plant Families – Wendy Zomlefer
• How the Earth Turned Green – Joseph Armstrong
• The Origin, Expansion, and Demise of Plant Species – Donald Levin
• The Ecology of Seeds – Michael Fenner
• The Fungi – Sarah Watkinson
• Biogeography: An Ecological and Evolutionary Approach – C. Barry Cox
• Evolution Making Sense of Life – Carl Zimmer
• Cacti Biology and Uses
• An Island Called California – Elna Baker (een geweldige tekst vanwege de uitleg over ecologische relaties, zelfs als je niet in Californië woont)
• Serpentine Geoecology of Western North America – Earl Alexander
• A Natural History of California – Allan Schoenherr
• Ecology of Desert Systems – Whitford
• The California Deserts – Bruce Pavlik
• Plant and Animal Endemism in California – Susan Harrison (opnieuw: geweldige uitleg, zelfs als je niet geïnteresseerd bent in Californië; het is een uitstekende casestudy)

Hoe maak je een herbarium specimen?

Snijd een tak af en pers deze in een oud koffietafelboek of kookboek (die kun je bij de kringloop kopen) of gebruik gewoon een groot schetsboek. Pers de plant thuis met iets zwaars om hem plat te houden terwijl hij droogt. Laat er lucht overheen stromen (ik heb zelfs het hele schetsboek bovenop een voedseldroger gezet). Upload een waarneming naar iNaturalist; die waarneming geeft je de county, gps-coördinaten, hoogte, etc.

Maak vervolgens een label op zuurvrij archiefpapier met de volgende informatie:

• Taxon naam, Familie
• County, Staat. Locatie op WEG X, aantal mijlen ten westen van de stad X
• Beschrijving van het habitat (bijv. woestijnscrub/open prairie, schaduwrijk bos, etc.) en beschrijving van andere planten die aanwezig zijn in deze plantengemeenschap
• iNaturalist waarnemingsnummer (de cijfers achter de slash in het webadres van de iNat-waarneming)
• GPS-coördinaten
• Hoogte
• Datum van verzamelen
• Verzameld door