Rundvlees en zuivel veroorzaken 41% van de biodiversiteitsschade gelinkt aan wereldwijde landbouwgrond

Rundvlees- en zuivelproductie zijn verantwoordelijk voor 41% van de biodiversiteitsschade die wordt veroorzaakt door de wereldwijde landbouwgrond, aldus een internationaal onderzoek waaraan onderzoekers van de Oxford Martin School aan de Universiteit van Oxford hebben deelgenomen.

Het onderzoek, gepubliceerd in Nature Food, laat även zien dat de milieu-impact van landbouw geconcentreerd is op relatief weinig plaatsen. Tweederde van het wereldwijde koolstofverlies door landbouw en tweederde van het biodiversiteitsverlies vindt plaats op slechts een derde van de wereldwijde landbouwgrond. Dit biedt kansen om beide uitdagingen gelijktijdig aan te pakken.

De omvang van de schade

Landbouw heeft angeslagen geleid tot het verlies van naar schatting 300 miljard ton opgeslagen koolstof en heeft door landomzetting ongeveer 14% van de soorten in gevaar gebracht (uitstervingsrisico). Het koolstofverlies uit omgezet ecosysteem is gelijk aan ongeveer 140 jaar aan landbouwemissies tegen de huidige rates.

Een groot deel van deze schade is geconcentreerd in delen van Zuid-Amerika, Sub-Sahara Afrika en Zuidoost-Azië. De helft van al het koolstofverlies is afkomstig van slechts 12% van de landbouwgrond, wat suggereert dat het richten van herstelinspanningen op deze gebieden voordelen kan opleveren voor zowel het klimaat als de biodiversiteit.

Impact van dierlijke versus plantaardige voeding

Voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van de milieuschade door landbouw, terwijl ze een relatief klein aandeel leveren in de wereldwijde calorie-inname. Rundvlees en zuivel hebben veruit de grootste impact; zij dragen 29% bij aan het totale koolstofverlies en 41% aan het biodiversiteitsverlies, omdat de productie hiervan zeer landintensief is.

Gemiddeld zijn voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong per calorie gekoppeld aan acht keer meer koolstofverlies en veertien keer meer biodiversiteitsverlies dan plantaardige voedingsmiddelen.

Bijschrift: Wereldkaart waarop te zien is waar landbouwgrond de grootste schade toebrengt aan zowel koolstofopslag als biodiversiteit.

De rol van internationale handel

Internationale handel verschuift deze effecten over de wereld. Ongeveer 18% van het koolstof- en biodiversiteitsverlies van landbouwgrond is gekoppeld aan voedsel dat over grenzen heen wordt verhandeld. Brazilië is de grootste netto-exporteur van zowel koolstof- als biodiversiteitsverlies, terwijl China de grootste netto-importeur is. De handel in dierlijke producten is verantwoordelijk voor veel van deze grote stromen.

Kansen voor herstel

De onderzoekers hebben ook gekeken naar de potentiële voordelen van het herstellen van de zwaarst getroffen gronden. Het teruggeven van de 30% van de landbouwgrond met de hoogste gecombineerde koolstof- en biodiversiteitsverliezen aan natuurlijke habitats zou ongeveer 170 miljard ton koolstof kunnen vastleggen. Dit is gelijk aan ongeveer 15 jaar aan wereldwijde emissies door fossiele brandstoffen, terwijl het tegelijkertijd ongeveer 60% van het uitstervingsrisico dat momenteel geassocieerd wordt met landbouwgrond, zou kunnen voorkomen.

Experts komen aan het woord

Professor Paul Behrens (Oxford Martin School, Universiteit van Oxford):

"Klimaat en natuur zijn te lang als afzonderlijke problemen behandeld, met aparte doelstellingen en aparte onderhandelingen. Onze bevindingen tonen aan dat het vaak hetzelfde probleem is op hetzelfde stuk land, waarbij tweederde van de koolstofschade en tweederde van de biodiversiteitsschade door landbouw plaatsvindt op slechts een derde van de landbouwgrond. Er is een enorme kans om ons te richten op specifieke locaties en voedingsmiddelen. Dezelfde acties kunnen gelijktijdig resultaten boeken voor zowel het klimaat als de natuur."

Onderzoeker Baoxiao Liu (Institute of Environmental Sciences (CML), Universiteit Leiden):

"Voedselproductie op landbouwgrond brengt voortdurende milieukosten met zich mee die vaak over het hoofd worden gezien. Wij koppelen langetermijnschade aan zowel het klimaat (koolstofverlies) als de natuur (biodiversiteitsverlies) aan voedingsmiddelen die we momenteel consumeren. Als landbouwgrond niet langer voor voedsel zou worden gebruikt, zou deze potentieel kunnen worden ingezet voor de natuur, wat helpt bij het herstel van koolstofvoorraden en het bieden van habitat voor meer soorten. Onze dagelijkse voedingskeuzes hebben dus een reële impact."

Over het onderzoek

Het onderzoek is geleid door de Universiteit Leiden in samenwerking met de Universiteit van Oxford en de China Agricultural University.

De publicatie, getiteld "High-resolution carbon and biodiversity mapping shows correlated losses across space and agricultural products", is verschenen in het tijdschrift Nature Food.