Israël start bewust bosbranden in Zuid-Libanon, zeggen brandweerlieden

Brandweerlieden en bewoners van Zuid-Libanon hebben het Israëlische leger beschuldigd van het stichten van bosbranden in de regio, terwijl beboste gebieden in vlammen opgingen door branden die werden veroorzaakt door Israëlisch bombardement. Milieuorganisaties stellen dat de branden van de afgelopen weken deel uitmaken van een langdurige Israëlische praktijk om de natuurlijke omgeving van Libanon doelbewust aan te vallen.

Incidenten en tactieken

Op dinsdag heeft het Israëlische leger flares (verlichtingsraketten) afgeschoten in een bosrijk gebied buiten Khiam, in Zuid-Libanon, wat leidde tot branden. Hussein Fakih, het hoofd van de burgerbescherming in de regio Nabatieh, verklaarde dat een drone vlakbij insloeg toen brandweerlieden probeerden de vlammen te blussen, waardoor zij zich gedwongen zagen terugtrekken.

"Het grootste deel van onze missies is nu gerelateerd aan branden. Er zijn enorme bosgebieden afgebrand. Ik heb geen exacte cijfers, maar in de gebieden dicht bij de [frontlinie] is ongeveer 30-40% van het land getroffen door branden," aldus Fakih.

Volgens getuigenissen van hulpverleners en videobeelden heeft het Israëlische leger in de bijna twee maanden sinds het staakt-het-vuren van 17 juni — dat de gevechten tussen Hezbollah en Israël grotendeels beëindigde — branden veroorzaakt in heel Zuid-Libanon, met name in olijfgaarden en op landbouwgrond. Het Israëlische leger heeft niet gereageerd op verzoeken om commentaar over deze incidenten.

Fakih voegt toe: "Ze begonnen hiermee direct na het staakt-het-vuren, en er zijn elke dag brandbommen gevallen. Kleine drones laten brandbare materialen vallen, er worden fosforgranaten [wit fosfor] op de bossen afgevuurd, naast verlichtingsflares die overdag worden gedropt zodat de vegetatie in brand vliegt."

Patroon van vernietiging

Ook in andere delen van Zuid-Libanon beschrijven bewoners en brandweerlieden soortgelijke branden. Op vrijdag ontstonden er grote bosbranden in twee zwaar beboste gebieden: in Kfarchouba, vlakbij de grens, en tussen Jezzine en de westelijke Bekaa-vallei.

Samir Hardan, hoofd van het lokale burgerbeschermingsstation, vertelde dat een brand bij Kfarchouba op vrijdagmiddag ontstond nadat een drone een munitiepunt in de bossen had gedropt. Nadat de branden na een nachtelijke strijd op zaterdag waren geblust, startte een tweede drone op zondag opnieuw een brand.

Brandweerlieden, die hun bewegingen moeten coördineren met het Libanese leger (dat verzoeken doorstuurt naar een 'deconflictie-groep' waarin ook het Israëlische leger is vertegenwoordigd), kregen slechts toestemming om de branden op twee plekken te bestrijden, en niet in andere gebieden waar het vuur woedde.

Milieu-impact en "ecocide"

Volgens experts zijn deze branden onderdeel van een patroon van Israëlische aanvallen op de Libanese natuur, wat een bedreiging vormt voor de bossen en de biodiversiteit.

Hisham Younes, oprichter van de Libanese natuurbeschermingsorganisatie Green Southerners, legt uit: "Dit zijn eeuwenoude bossen, gedomineerd door productieve steenpijnnen en eiken. Zij vervullen kritieke functies. Het bredere gebied is bovendien een belangrijke doorgangsplaats en rustplaats voor trekvogels."

Younes noemt de Israëlische aanvallen "ecocide" en stelt dat ze deel uitmaken van een militair patroon om het ecosysteem van Zuid-Libanon te degraderen met munitie, vuur en chemicaliën. Hij benadrukt dat het niet gaat om incidentele branden, maar om een systematische vernietiging die het vermogen van ecosystemen om te functioneren en te regenereren uitholt. Wanneer deze effecten ook de bestaansmiddelen ondermijnen, wordt milieuvernietiging onlosmakelijk verbonden met de bredere transformatie van het territorium.

Historische context en methoden

Sinds het begin van de gevechten op 8 oktober 2023 heeft Israël herhaaldelijk de bossen van Libanon als doelwit gekozen. Het Israëlische leger heeft in het verleden verklaard dat Hezbollah deze beboste gebieden gebruikte als dekking voor strijders en tunnels. Ecologen en mensenrechtenorganisaties stellen echter dat deze grootschalige milieuvernietiging bredere gevolgen heeft voor de burgerbevolking.

Verschillende methoden zijn gerapporteerd:

  • In de zomer van 2024 gebruikten Israëlische troepen trebuchets (middeleeuwse katapulten) om brandend puin over de grensmuur met Libanon te slingeren.
  • Het Libanese leger publiceerde foto's van Israëlische drones die slangen gebruikten om bossen te besproeien met brandbare materialen.
  • In februari sloegen gezondheids- en milieuexperts alarm toen Israëlische vliegtuigen herbiciden, die in verband worden gebracht met kanker, dropten op boerderijen in Zuid-Libanon.

Verlies van erfgoed en leefbaarheid

Naast de ecologische gevolgen rouwen bewoners om het verlies van groene ruimtes in hun dorpen. Op 1 augustus ontdekten ontheemde bewoners van het grensdoorp Yaroun dat hun olijf- en fruitgaarden, evenals hun huizen, in brand waren gestoken door bezettende Israëlische troepen.

Hafez Ghasham, de burgemeester van Yaroun, verklaart: "Ze hadden het hele dorp al met bulldozers platgewalst. Daarna staken ze de bomen in brand. Wat er in dit specifieke gebied nog over was, waren de olijfbomen — grote boomgaarden met zeer oude olijfbomen. Daar begonnen ze, waarna het vuur zich verspreidde langs de randen van het dorp."

In Yaroun zijn van de 900 huizen er inmiddels bijna alle platgewalst, op twintig na. "Veel van deze bomen waren geërfd van onze grootouders en ouders. Ze hebben een enorme sentimentele waarde en waren een belangrijke bron van inkomsten," aldus Ghasham. "Ze proberen het land onbewoonbaar te maken. Ze wissen onze hele geschiedenis, onze cultuur en al onze herinneringen. Misschien is het idee dat het er na verloop van tijd uitziet alsof er nooit iemand heeft gewoond."