Gletsjermuizen

Gletsjermuizen zijn opmerkelijk vanwege hun beweging over het ijs, die niet willekeurig lijkt te zijn en de vorm aanneemt van kuddegedrag. Deze beweging is tot op heden niet verklaard [1] en lijkt niet uitsluitend het product te zijn van wind of de richting van een helling.

Mechanisme

Bewijzen van Gilbert en Bartholomaus [1] tonen een zuidwaartse migratie in Alaska aan, wat wijst op een bepaald mechanisme: het donkergekleurde mos absorbeert zonne-energie aan de zuidzijde en werpt een schaduw aan de noordzijde. Dit zorgt ervoor dat het ijs alleen aan de zonnige kant smelt, waardoor er een kleine depressie (kuil) ontstaat. Het mos rolt vervolgens in deze depressie en het proces herhaalt zich, wat resulteert in een geleidelijke zuidwaartse beweging (op het noordelijk halfrond) en noordwaartse beweging (op het zuidelijk halfrond).

Gemiddeld bewegen ze ongeveer 2,5 cm per dag [7]. Het gebruik van versnellingsmeters heeft aangetoond dat gletsjermuizen daadwerkelijk roteren en rollen, in plaats van simpelweg over het ijs te glijden, waardoor na verloop van tijd alle oppervlakken worden blootgesteld [7].

Metingen van gletsjermuizen tonen aan dat ze warmte en vocht vasthouden, waardoor er een geschikt ecosysteem ontstaat voor micro-organismen die anders niet op een gletsjer zouden kunnen overleven [8][9]. Er wordt aangenomen dat gletsjermuizen zes jaar of langer overleven [7].

Geschiedenis

Gletsjermuizen werden voor het eerst beschreven in 1950 door de IJslandse meteoroloog Jón Eyþórsson, die ze jökla-mýs noemde, wat IJslands is voor "gletsjermuizen" [10].

Bronverwijzingen

  1. Greenfieldboyce, Nell (2020-05-09). "Herd Of Fuzzy Green 'Glacier Mice' Baffles Scientists". NPR. Geraadpleegd op 2020-05-25.
  2. Hausheer, Justine E. (januari–februari 2013). "Curious 'Mice' Thrive on Glaciers". Audubon. Geraadpleegd op 2020-05-25.
  3. Dickson, James H.; Johnson, Robert E (2014). "Mosses and the beginning of plant succession on the Walker Glacier, southeastern Alaska". Lindbergia. 37 (2): 60–65. doi:10.25227/linbg.01052. S2CID 133983103.
  4. Perez, Francisco L. (1991). "Ecology and Morphology of Globular Mosses of Grimmia longirostris in the Paramo de Piedras Blancas, Venezuelan Andes". Arctic and Alpine Research. 23 (2): 133–148. doi:10.2307/1551378. JSTOR 1551378.
  5. Uetake, Jun; Tanaka, Sota; Hara, Kosuke; Tanabe, Yukiko; Samyn, Denis; Motoyama, Hideaki; Imura, Satoshi; Kohshima, Shiro (17 november 2014). "Novel Biogenic Aggregation of Moss Gemmae on a Disappearing African Glacier". PLOS ONE. 9 (11) e112510. Bibcode:2014PLoSO...9k2510U. doi:10.1371/journal.pone.0112510. PMC 4234412. PMID 25401789.
  6. Gao, Fei (2016-04-21). "On Glaciers, Moss Become Asexual". GlacierHub. Geraadpleegd op 2020-05-25.
  7. Hotaling, Scott; Bartholomaus, Timothy C.; Gilbert, Sophie L. (2020). "Rolling Stones Gather Moss: Movement and Longevity of Moss Balls on an Alaskan Glacier". Polar Biology. 43 (6): 735–744. Bibcode:2020PoBio..43..735H. doi:10.1007/s00300-020-02675-6. ISSN 0722-4060. S2CID 218653483.
  8. Kaplan, Matt (2012-08-27). "On Glaciers, Balls of Dust and Moss Make a Cozy Home". The New York Times. New York City, New York. Geraadpleegd op 25 mei 2020.
  9. Coulson, S.J.; Midgley, N.G. (2012). "The role of glacier mice in the invertebrate colonization of glacial surfaces; the moss balls of the Falljökull, Iceland" (PDF). Polar Biology. 35 (11): 1651–1658. Bibcode:2012PoBio..35.1651C. doi:10.1007/s00300-012-1205-4. S2CID 18751290.
  10. Eythórsson, Jón (1951). "Jökla-mýs". Journal of Glaciology. 1 (9): 503. doi:10.3189/S0022143000026538.

Externe links

  • Coulson, S.J.; Midgley, N.G. (2012). "The role of glacier mice in the invertebrate colonization of glacial surfaces; the moss balls of the Falljökull, Iceland" (PDF). Polar Biology. 35 (11): 1651–1658. Bibcode:2012PoBio..35.1651C. doi:10.1007/s00300-012-1205-4. S2CID 18751290.
  • Belkina, Olga A.; Vilnet, Anna A. (2015). "Some aspects of the moss population development on the Svalbard glaciers". Czech Polar Reports. 5 (2): 160–175. Bibcode:2015CzPR....5..160B. doi:10.5817/CPR2015-2-14.
  • Hotaling, Scott; Bartholomaus, Timothy C.; Gilbert, Sophie L. (2020). "Rolling stones gather moss: movement and longevity of moss balls on an Alaskan glacier". Polar Biology. 43 (6): 735–744. Bibcode:2020PoBio..43..735H. doi:10.1007/s00300-020-02675-6. S2CID 218653483.
  • The Natural History Museum, London: The secret world of glacier mice on YouTube.