Herinnering aan Patrick Stewart: Wat kapitein Picard ons leerde

Voor een bepaalde generatie fans van Stewarts televisiewerk uit de jaren 90 in Star Trek: The Next Generation, is er het verdriet dat de man achter de grotere-dan-het-leven kapitein Jean-Luc Picard is verloren aan een zeer reële, hartverscheurende aandoening: Alzheimer en Lewy-body-dementie, aldus zijn familie.

Stewart was natuurlijk veel meer dan alleen Picard. Hij vormde de spil van de X-Men-filmfranchise en was decennialang een krachtpatser op het toneel. Maar er zijn redenen waarom kapitein Picard, commandant van het ruimteschip Enterprise, het personage is waar hij het meest om bekendstaat. Gedurende de zeven seizoenen van The Next Generation, vier films en een revival-serie — Star Trek: Picard — die drie jaar geleden eindigde, portretteerde hij een model van hoe volwassen, verantwoordelijk volwassen zijn eruit kon zien voor een generatie jongens die intellectueel, fantasierijk en misschien een beetje nerdachtig waren.

Twee van de door-en-door Star Trek-fans van de Globe delen wat kapitein Picard, en Patrick Stewart, voor hen hebben betekend.

John Hilliard: Voor een jongere, en waarschijnlijk wijzere generatie, kan het een twijfelachtige levenskeuze zijn om fan te zijn van een kale, middelbare Engelse acteur die een Fransman speelt op een ruimteschip. Maar dit is het punt: wat Stewart deed resoneren als Picard, was de manier waarop hij het personage, zoals in de beste sprookjes, wortelde in emotionele waarheid.

Jason Laughlin: Ik ben het daarmee eens. Picard leek net zo echt als de complexe personages die een decennium later de prestige-tv zouden gaan bevolken. Maar in tegenstelling tot antihelden als Tony Soprano en Walter White, gaf Stewart ons een genuanceerd personage dat we daadwerkelijk bewonderden. Hij hield van zijn werk. Hij had passies voor archeologie, Shakespeare en muziek. Hij hield vast aan zijn idealen, zelfs wanneer dat grote persoonlijke offers betekende.

In de chaos van de Amerikaanse politiek van de afgelopen 20 jaar zijn er zoveel momenten geweest dat ik verlangde naar een speech in de stijl van Picard die recht en onrecht kristalhelder maakte.

"Je weet, er zijn woorden die ik al ken sinds ik een schooljongen was," zei Picard toen een admiraal, vergelijkbaar met Joe McCarthy, een heksenjacht begon op de Enterprise. "Met de eerste schakel wordt de ketting gesmeed. De eerste speech gecensureerd, de eerste gedachte verboden, de eerste vrijheid ontzegd, ketent ons allemaal onherroepelijk."

De morele helderheid van zijn personage, en de overtuiging waarmee Stewart dit bracht, maakte een einde aan het terreurbewind van de admiraal. Als echte onderdrukking in de wereld maar zo gemakkelijk verdreven kon worden.

JH: Volledige openheid van zaken: Star Trek is een serie die, zoals YouTube kan bewijzen, zwaar leunde op latex voorhoofden en soms fragiele producties om verhalen te vertellen over intergalactische schurken bekend als Klingons en Borg, Romulans en Cardassians. Net als gratis koffie op kantoor is het een smaak die je moet leren waarderen.

JL: Een van mijn vrienden heeft de theorie dat als je niet vóór je 18e in Star Trek bent gedoken, je het nooit echt zult begrijpen.

Voor mij was wat zo toegankelijk en radicaal was aan Stewart echter zijn vermogen om overtuigend kwetsbaarheid te tonen, terwijl hij Picard toch als een geloofwaardige leider behield. In één aflevering keert Picard terug naar zijn geboortedorp in Frankrijk om te herstellen van een traumatische aanval. Aan het einde geeft Stewart de controle op, die het kenmerk van zijn personage was, en valt hij huilend in de modder door zijn onvermogen om zijn aanvallers af te weren. Het is een rauwe, echte weergave van een gebroken man. Stewart verschuift van totale instorting naar langzaam herstel door zich te verzoenen met zijn broer. Verdriet wordt vervangen door warmte, en Stewart brengt dit perfect over.

JH: Absoluut. Hij wist hoe hij die serie voor zichzelf kon laten werken. Dat ondanks een aflevering waarin hij het opneemt tegen een reusachtige, pratende teerput. Of de aflevering waarin hij een sandwich eet in de sci-fi versie van de gezinsstationwagon. Of wanneer hij Ecto Cooler drinkt met een gedeprimeerde Scotty, uit de originele Star Trek, en verhalen deelt over eerste banen en eerste vriendinnen. Hij verschijnt zelfs in een strak pak, als een budget-versie van Errol Flynns Robin Hood.

Als kind dat is opgegroeid met televisie vóór het internet, stapte Stewart in een wereld waar figuren als Mr. Rogers en Bob Ross een model voor mannelijkheid presenteerden dat zachtaardig, geduldig en lerend was. Stewart speelde Picard in een vergelijkbare trant; in feite was hij ieders 'Ruimte-vader'.

JL: Dit is gênant, maar de eerste tv-aflevering die me tot tranen roerde, was van The Next Generation. In "The Inner Light" beleeft Picard een volledig leven als een ander persoon op een buitenaardse planeet. Opnieuw vond de acteur de menselijkheid van zijn personage via de langzame openbaring dat een leven met een vrouw en kinderen misschien wel net zo groot een avontuur is als het verkennen van de ruimte.

"Grijp de tijd," zegt Picard tegen zijn dochter in dit andere leven. "Leef nu! Maak van het nu altijd het meest kostbare moment. Het nu zal nooit meer terugkomen."

Aan het einde van de aflevering blijkt dat de decennia die hij in dat andere leven doorbracht een illusie waren die hij in minder dan een uur ervoer. Het enige tastbare dat hij uit die wereld heeft meegenomen, is een fluit die hij daar leerde spelen. In de laatste momenten speelt Picard deze opnieuw, en zonder een woord te zeggen, vertolkt Stewart absoluut hartzeer. Het zien van een sterke, zelfverzekerde leider die in staat was om spijt, verdriet en hartzeer te uiten, heeft een blijvende indruk achtergelaten.

JH: Stel je voor dat je een kind bent dat tv kijkt en je voelt je een beetje alleen, onzeker over jezelf. En dan is daar Stewart, volledig in zijn geruststellende docentenmodus. In de aflevering waarin het personage van Wil Wheaton worstelt met enorme schuldgevoelens terwijl hij probeert zijn medeplichtigheid aan de dood van een vriend te verbergen, doorziet Stewart als Picard dit direct.

Het personage van Wheaton, Wesley Crusher, is het dichtste bij een zoon als Picard ooit zal hebben, en Stewart leunt in op het verdriet van Picard — het verdriet dat voortkomt uit de wetenschap dat het juiste doen waarschijnlijk de toekomst van de jongere man zal vernietigen.

"Een leugen door weglating is nog steeds een leugen," zegt Picard tegen Wheaton. De stem van Stewart breekt wanneer Picard zich herinnert dat hij Wheaton's personage voor het eerst ontmoette. Hij zat in de stoel van Picard. Hij kende elke knop op het schip, elke functie. Hij was geërgerd, gromt Picard.

Stewart houdt in. Picard had er nooit voor gestaan dat Crusher zou uitgroeien tot een uitmuntend officier. Tot op dat moment.

"De eerste plicht van elke Starfleet-officier is aan de waarheid, of het nu gaat om wetenschappelijke waarheid, historische waarheid of persoonlijke waarheid," zegt Picard, die vervolgens de genadeslag uitdeelt. "Als je niet de kracht in jezelf kunt vinden om op te staan en de waarheid te vertellen over wat er is gebeurd, verdien je het niet om dat uniform te dragen."

Het maakt niet uit of je weet wat een Starfleet is, of dat iemand er officier van kan zijn. Stewart vindt altijd een manier om zijn publiek te verbinden met de emotionele waarheid.

Wanneer je een kind bent, ben je op zoek naar lessen, zelfs als je dat niet wilt toegeven. Stewart, als een meester in het navigeren van het menselijk hart, begreep het moment en zijn personage. Uiteindelijk was Picard een leraar en een gids, niet alleen voor de personages met wie hij een scène deelde, maar ook voor het publiek.

JL: Stewart was 47 toen hij begon Picard te spelen. Ik ben nu slechts een jaar ouder dan hij was, en de allerbeste van zijn afleveringen hebben een nieuwe resonantie gekregen. Familiale spanningen zijn echt en verwoestend. Professionele keuzes hebben blijvende gevolgen. De melancholie van de middelbare leeftijd hangt aan de randen van elk gelukkig moment.

Patrick Stewarts Picard dient nog steeds als een rolmodel. Hij liet zien hoe je die momenten tegemoet treedt met waardigheid, optimisme en een geloof in het blijvende vermogen om de beste versie van onszelf te zijn.