In dit artikel introduceert auteur Jeffrey Anthony het concept 'gridificatie', een term van het Musical Form Institute. Gridificatie is het proces waarbij menselijke temporele imperfecties in muziekopnames achteraf via algoritmische tools (zoals quantisatie in Pro Tools) worden gecorrigeerd naar een perfect, machinaal raster.
De auteur illustreert dit door een vergelijking tussen popmuziek uit 1975 en 2025. Waar muziek uit 1975 natuurlijke variaties in tempo en timing vertoont, is moderne popmuziek vaak 'machine-perfect', met een standaarddeviatie van nul in het tempo. Alleen zeldzame uitzonderingen, zoals bepaalde takes van Shaboozey, behouden de 'objectivering van geleefde tijd'.
Filosofisch gezien, steunend op het werk van Susanne K. Langer, betoogt de auteur dat muziek een presentatief symbool is van het menselijk gevoelsleven. Door gridificatie wordt deze menselijke aanwezigheid uitgewist en vervangen door een optimalisatie die niet overeenkomt met hoe mensen daadwerkelijk leven. Om dit tegen te gaan, is het Certificate of Embodied Production (CEP) in het leven geroepen, om opnames te certificeren waarin de menselijke stem, risico's en timing intact zijn gebleven.
Wat is Gridificatie? De verborgen verschuiving in opgenomen muziek
Introductie
Er is de afgelopen vijfentwintig jaar iets gebeurd met opgenomen muziek dat de meeste mensen kunnen horen en voelen, maar waar bijna niemand de woorden voor heeft. Bij het Musical Form Institute noemen we deze verandering 'gridificatie'.
De eenvoudigste manier om te laten zien wat we bedoelen, is door te luisteren.
Laten we beginnen met de top vijf nummers van de Billboard Hot 100 uit 1975:
Billboard Hot 100 Top 5 Songs (1975)
- “Love Will Keep Us Together” – Captain & Tennille
- “Rhinestone Cowboy” – Glen Campbell
- “Philadelphia Freedom” – Elton John
- “Before the Next Teardrop Falls” – Freddy Fender
- “My Eyes Adored You” – Frankie Valli
En daarna de top vijf uit 2025:
Billboard Hot 100 Top 5 Songs (2025)
- “Die with a Smile” – Lady Gaga and Bruno Mars
- “Luther” – Kendrick Lamar and SZA
- “A Bar Song (Tipsy)” – Shaboozey
- “Lose Control” – Teddy Swims
- “Birds of a Feather” – Billie Eilish
Analyse: 1975
Laten we kijken naar Love Will Keep Us Together van Captain & Tennille. Wat direct opvalt aan dit nummer is dat de kickdrum en de bas niet exact gelijk lopen. Dat hoor je in een hedendaagse popmix niet meer. Dat komt niet omdat muzikanten het vermogen verloren zijn om samen te spelen; integendeel. Moderne sessiemuzikanten beschikken over ongelooflijke techniek en een buitengewone timing. Het komt doordat moderne muziekproductie menselijke temporele particulariteit behandelt als een fout die gecorrigeerd moet worden.
Er is ook een opmerkelijke ritmische figuur in de voorlaatste maat van het refrein: een soort schokkerige vorm, in feite een zestiende note verbonden aan een gepunteerde achtste. Dit zou bijna zeker niet overleven in een moderne popproductie. Een producer zou er misschien om glimlachen, of zelfs zeggen dat hij het leuk vindt, maar hij zou nog steeds vragen om een paar extra takes, iets simpelers, "zodat het niet in de weg staat van de zang", om vervolgens die takes in Pro Tools te selecteren en de simpelere versie in de uiteindelijke mix te plaatsen.
Ook is er een fill naar de bridge die nog onthullender is. Hal Blaine versnelt erin en trekt de tijd vervolgens weer terug. Als je naar de tempo-analyse kijkt, kun je dit duidelijk zien. In een hedendaagse productieworkflow zou dat tijdens de mixsessie zeker via de 'grid' gecorrigeerd worden.
Wat moderne producties "correctie" noemen, en aanzien voor zorgvuldigheid, is in werkelijkheid een vorm van epistemisch geweld tegen het verslag van menselijke wezens die gevoelde tijd objectiveren voor ons begrip.
Laten we naar de data kijken:
- Gemiddeld tempo: 130,50 BPM
- Standaarddeviatie: 2,79 BPM
- Bereik: 124,51 tot 137,83 BPM
- % binnen ±1 BPM van het gemiddelde: 32,1%
- Tempowisselingen: 83
| Maat | BPM |
|---|
| 1\ | 2\ | 3 | 124,5593 |
| 2\ | 2\ | 3 | 125,8507 |
| 3\ | 2\ | 3 | 124,6132 |
| 4\ | 2\ | 3 | 127,7416 |
| 5\ | 2\ | 3 | 125,6448 |
| 6\ | 2\ | 3 | 127,8976 |
| 7\ | 2\ | 3 | 126,3712 |
| 8\ | 2\ | 3 | 128,2008 |
| 9\ | 2\ | 3 | 127,1523 |
| 10\ | 2\ | 3 | 129,1668 |
| 11\ | 2\ | 3 | 127,5507 |
| 12\ | 2\ | 3 | 130,3373 |
| 14\ | 2\ | 3 | 130,9105 |
| 15\ | 2\ | 3 | 128,5513 |
| 16\ | 2\ | 3 | 130,1077 |
| 18\ | 2\ | 3 | 130,9254 |
| 19\ | 2\ | 3 | 129,9382 |
| 21\ | 2\ | 3 | 127,4068 |
| 22\ | 2\ | 3 | 129,6392 |
| 23\ | 2\ | 3 | 127,8969 |
| 25\ | 2\ | 3 | 129,2653 |
| 29\ | 2\ | 3 | 128,6863 |
| 30\ | 2\ | 3 | 131,2192 |
| 31\ | 2\ | 3 | 129,1016 |
| 33\ | 2\ | 3 | 131,3838 |
| 34\ | 2\ | 3 | 129,5663 |
| 35\ | 2\ | 3 | 128,5369 |
| 36\ | 2\ | 3 | 130,5412 |
| 38\ | 2\ | 3 | 130,0519 |
| 39\ | 2\ | 3 | 132,1934 |
| 40\ | 2\ | 3 | 129,9257 |
| 41\ | 2\ | 3 | 128,7726 |
| 43\ | 2\ | 3 | 129,7238 |
| 44\ | 2\ | 3 | 131,8771 |
| 44\ | 4\ | 3 | 134,2031 |
| 45\ | 1\ | 3 | 137,8320 |
| 45\ | 2\ | 3 | 128,2465 |
| 46\ | 2\ | 3 | 132,5112 |
| 47\ | 2\ | 3 | 129,9052 |
| 48\ | 2\ | 3 | 134,3973 |
| 49\ | 2\ | 3 | 132,3194 |
| 50\ | 2\ | 3 | 131,2326 |
| 52\ | 2\ | 3 | 129,2117 |
| 56\ | 2\ | 3 | 130,9343 |
| 57\ | 2\ | 3 | 129,2254 |
| 59\ | 2\ | 3 | 131,0356 |
| 61\ | 2\ | 3 | 131,7369 |
| 63\ | 2\ | 3 | 129,6771 |
| 64\ | 2\ | 3 | 127,8253 |
| 65\ | 2\ | 3 | 131,4048 |
| 66\ | 2\ | 3 | 128,8244 |
| 67\ | 2\ | 3 | 133,6194 |
| 68\ | 2\ | 3 | 130,9984 |
| 69\ | 2\ | 3 | 133,1945 |
| 70\ | 2\ | 3 | 128,0227 |
| 71\ | 2\ | 3 | 132,1578 |
| 73\ | 2\ | 3 | 130,0754 |
| 74\ | 2\ | 3 | 131,5729 |
| 75\ | 2\ | 3 | 129,9902 |
| 76\ | 2\ | 3 | 128,7935 |
| 78\ | 2\ | 3 | 130,5767 |
| 80\ | 2\ | 3 | 131,9270 |
| 81\ | 2\ | 3 | 130,7515 |
| 82\ | 2\ | 3 | 132,7510 |
| 84\ | 2\ | 3 | 136,5559 |
| 85\ | 2\ | 3 | 131,1953 |
| 86\ | 2\ | 3 | 132,2898 |
| 88\ | 2\ | 3 | 132,5448 |
| 89\ | 2\ | 3 | 131,4873 |
| 91\ | 2\ | 3 | 124,5055 |
| 91\ | 4\ | 3 | 127,5606 |
| 92\ | 2\ | 3 | 131,3748 |
| 93\ | 2\ | 3 | 129,1769 |
| 94\ | 2\ | 3 | 126,8247 |
| 95\ | 2\ | 3 | 131,9519 |
| 97\ | 2\ | 3 | 132,5867 |
| 99\ | 2\ | 3 | 132,7204 |
| 100\ | 2\ | 3 | 136,0640 |
| 101\ | 2\ | 3 | 134,6439 |
| 103\ | 2\ | 3 | 135,2255 |
| 104\ | 2\ | 3 | 133,5280 |
| 106\ | 2\ | 3 | 137,0205 |
| 107\ | 2\ | 3 | 135,1272 |
| 108\ | 2\ | 3 | 133,4739 |
Analyse: 2025
Laten we nu kijken naar de nummer 1 hit van 2025, Die With a Smile van Bruno Mars en Lady Gaga. Wat direct opvalt is hoe perfect de zang is. Er zijn melodische sprongen in het couplet die ongelooflijk moeilijk te raken zijn, en Bruno Mars raakt elke noot perfect in toonhoogte en in absolute perfecte timing.
Wanneer de drums erbij komen, is dat indrukwekkend. Grote, warme tomtönen. Er is ook weinig decay, wat interessant is, want een moderne drum blijft meestal doorklinken tenzij je deze dempt met iets als een zakdoek of MoonGel. In mijn oren klinken die tonen gecontroleerd in de nabewerking. Ook merk ik hoe 'locked' iedereen is. Er is absoluut geen scheiding tussen de kick en de bas, en de gitaarrhythmes zitten er precies bovenop, in perfecte timing. Voor mijn getrainde oren zijn dit monsterlijke spelers die een prestatie hebben geleverd op een niveau dat zeer weinig mensen ooit bereiken.
Laten we de tempo-analyse uitvoeren:
- Gemiddeld tempo: 79,00 BPM
- Standaarddeviatie: 0,00 BPM
- Bereik: 79,00 tot 79,00 BPM
- % binnen ±1 BPM van het gemiddelde: 100,0%
- Tempowisselingen: 0
Ik ben niets vergeten te kopiëren. Ik heb exact dezelfde tempo-analyse uitgevoerd voor dit nummer, en het produceerde nul tempowisselingen, tot op één tiende-duizendste van een BPM.
Opmerkelijk, toch? Een kamer vol muzikanten speelde samen gedurende een nummer van ongeveer 4 minuten, en ze zijn absoluut machine-perfect. We weten echter dat geen enkel mens in staat is om een instrument te bespelen en een tempo vast te houden met nul variantie tot op één tiende-duizendste van een BPM, simpelweg omdat we mensen zijn en geen machines.
Dit is gridificatie.
De uitzondering: Shaboozey
Je hebt misschien gemerkt dat één nummer in de groep van 2025 wel echte beweging vertoont: A Bar Song (Tipsy) van Shaboozey. Ik was daar ook nieuwsgierig naar en ben gaan uitzoeken hoe het gemaakt is. In een interview met Sound On Sound leggen de producers uit dat het nummer begon als een voicememo die Shaboozey zong met zijn gitaar aan het einde van een lange dag in de studio. Ze besteedden de volgende dagen aan het proberen dit te recreëren met dure microfoons, maar ze konden dat magische gevoel van die voicememo-take niet vangen. Daarom bouwden ze het nummer rondom de voicememo in plaats van deze te vervangen.
Dit deel van het interview viel op:
“We lieten slechts vier nummers horen,” zegt Sastry, “en hoewel we de productie van ‘A Bar Song’ nog niet helemaal hadden voltooid, besloten we dat we het moesten uitvoeren. Dus voerden we drien met z'n drieën het nummer uit met een backingtrack die vrij dicht bij was wat de wereld uiteindelijk zou horen. De reacties waren krankzinnig. We zagen iedereen uit de hele bar naar het podium rennen. [...]”
“Ik heb nog nooit zoiets gezien,” stemt Cook ermee in. “Toen het pre-refrein begon, liepen er onmiddellijk 20 mensen vanuit de andere kamer naar binnen en vroegen: ‘Wat is dit voor een nummer?’ Het is de eerste keer dat ik heb gezien dat de energie zo onmiddellijk verschoof! Blijkbaar leidde die avond er ook toe dat Shaboozey werd uitgenodigd om op haar album te verschijnen. Die avond en dat nummer zijn zo'n lanceerplatform voor alles, het is waanzinnig.”
Ik durf te wedden dat mensen' oren opperden omdat ze iets voelden dat bijna alle moderne popmuziek heeft tot zwijgen gebracht: de objectivering van geleefde tijd.
Als we het nummer van Shaboozey weglaten, wordt moderne popmuziek gereduceerd tot machine-perfecte representaties van door mensen geproduceerde muziek.
Wat is Gridificatie precies?
Gridificatie is wanneer een menselijke prestatie wordt behandeld als een fout die correctie behoeft, en wordt omgezet in een machine-perfecte representatie van zichzelf.
Dit houdt in:
- Het nemen van de prestaties van muzikanten in de studio en achteraf algoritmische quantisatie-tools toepassen op de opgenomen audio.
- Het pakken van een kickdrum, een bas-articulatie of enig ander uitgevoerd element en dit in lijn schuiven met de rest van het nummer.
Met andere woorden: gridificatie is elke temporele aanpassing in de post-productie van uitgevoerd materiaal nadat de uitvoering al heeft plaatsgevonden.
Wat is géén gridificatie?
- Spelen naar een click, een loop, een tempokaart, een DAW, tape, of zelfs direct naar een snijlat.
- Spelen met een synth, een MIDI-controller, Ableton Live, een looper-pedaal of een sampler.
Wat is wél gridificatie?
- Punch-ins wanneer je een verkeerde noot raakt (bijv. een F-sharp over een D-minor in de bridge) zijn toegestaan, omdat punch-ins de continuïteit van de gevoelde tijd behouden.
- Comping (het samenstellen van een beste versie uit verschillende takes) wordt echter sterk ontraden. Dit komt voort uit de moderne 'infinite-undo' mentaliteit. Het verwijdert de inzet van het geleefde leven dat wij bewonen uit de prestatie.
Hoe zit het met dancemuziek? Is dat niet volledig gegridificeerd? Nee, niet volgens de definitie die door het Musical Form Institute wordt gebruikt (dit zal in een volgend essay worden behandeld).
Kortom: gridificatie is niet het spelen naar een timing-referentie. Het is het achteraf corrigeren van menselijke prestaties naar een vast raster (de grid).
Waarom dit ertoe doet
Muziek objectiveert de manier waarop onze gevoelens zich ontvouwen en maakt deze beschikbaar voor ons begrip. Het presenteert vormen van kennis die woorden, wiskunde en propositionele logica niet kunnen uitdrukken. De bekende bewering dat muziek een universele taal is, vindt zijn oorsprong in dit inzicht.
Dit begrip van muziek komt voornamelijk van de Amerikaanse filosofe Susanne K. Langer, die voortbouwde op het werk van Ernst Cassirer. Voor Langer is muziek geen emotioneel symptoom of een biologische stimulus. Het is een presentatief symbool waardoor vormen van gevoeld leven publiekelijk waarneembaar worden.
Onze beslissingen zijn onomkeerbaar. We bestaan in de tijd en in een historische context, en al onze relaties, privé en sociaal, worden bemiddeld door de voortdurende onderhandeling van verschil. Muziek draagt kennis van die vormen: spanning en resolutie, groei en afname, conflict en coördinatie. Het cultiveert een gevoeligheid voor hoe gevoel zich in de tijd ontvouwt.
Gridificatie ontzegt ons de toegang tot die vormen van kennis. Meer nog: het vervangt ze door een gecorrumpeerde symbolische representatie van het gevoelde leven, gedefinieerd door machinale precisie en optimalisatie. De muziek om ons heen presenteert steeds vaker een morfologie van ontvouwing waar geen enkel menselijk wezen daadwerkelijk in leeft.
Dit is waarom het Certificate of Embodied Production (CEP) bestaat. Als de epistemische waarde van muziek ligt in de presentatie van gecoördineerde menselijke tijd, dan is het verschil tussen een gegridificeerde opname en een 'belichaamde' (embodied) opname geen kwestie van smaak. Het is een kwestie van een leesbare wereld, een rationele politiek, en de vraag of we elkaar nog kunnen herkennen als onherleidbare levende wezens in een gedeelde tijd. Het CEP bestaat om dat verschil weer leesbaar te maken.
De kritiek op gridificatie die in het CEP is ingebed, is daarom een culturele interventie, niet in esthetiek, maar in ons vermogen om over verschillen heen te coördineren. Onze politiek. Als we gecoördineerde menselijke tijd niet kunnen horen en voelen, kunnen we de vormen van gevoeld leven niet leren die wederzijdse erkenning mogelijk maken. En zonder wederzijdse erkenning stort de gedeelde symbolische grond waarop het gemeenschappelijke leven rust in.
Er is nog één aspect dat expliciet gemaakt moet worden. Wanneer je een prestatie gridificeert, breng je de levens en stemmen van de artiesten die het maakten tot zwijgen. De afgelopen vijfentwintig jaar is er een snelle opkomst van gridificatie geweest, gelijktijdig met een culturele revolutie die terecht de prioriteit geeft aan de eigen, historisch gepositioneerde stem. Deze twee bewegingen zijn onverenigbaar. Als je een prestatie gridificeert of een stem tune't, verbeter je je positionaliteit niet. Je wist de geschiedenis van je lichaam en je plek in de tijd uit. Wat de luisteraar bereikt, is niet jouw stem, maar een machine-perfecte representatie van iets, hoewel het moeilijk te zeggen is waarvan. Het is zeker geen persoon die in tijd en plaats leeft.
We hebben jouw stem nodig.
Het Musical Form Institute bestaat om die opnames leesbaar te maken waarin de geschiedenissen, de risico's, de onomkeerbare beslissingen en de stemmen van de artiesten intact blijven. Dat is wat het Certificate of Embodied Production certificeert. Niet smaak. Niet kwaliteit. Aanwezigheid.
Wat is Gridificatie? De verborgen verschuiving in opgenomen muziek
Introductie
Er is de afgelopen vijfentwintig jaar iets gebeurd met opgenomen muziek dat de meeste mensen kunnen horen en voelen, maar waar bijna niemand de woorden voor heeft. Bij het Musical Form Institute noemen we deze verandering 'gridificatie'.
De eenvoudigste manier om te laten zien wat we bedoelen, is door te luisteren.
Laten we beginnen met de top vijf nummers van de Billboard Hot 100 uit 1975:
Billboard Hot 100 Top 5 Songs (1975)
- “Love Will Keep Us Together” – Captain & Tennille
- “Rhinestone Cowboy” – Glen Campbell
- “Philadelphia Freedom” – Elton John
- “Before the Next Teardrop Falls” – Freddy Fender
- “My Eyes Adored You” – Frankie Valli
En daarna de top vijf uit 2025:
Billboard Hot 100 Top 5 Songs (2025)
- “Die with a Smile” – Lady Gaga and Bruno Mars
- “Luther” – Kendrick Lamar and SZA
- “A Bar Song (Tipsy)” – Shaboozey
- “Lose Control” – Teddy Swims
- “Birds of a Feather” – Billie Eilish
Analyse: 1975
Laten we kijken naar Love Will Keep Us Together van Captain & Tennille. Wat direct opvalt aan dit nummer is dat de kickdrum en de bas niet exact gelijk lopen. Dat hoor je in een hedendaagse popmix niet meer. Dat komt niet omdat muzikanten het vermogen verloren zijn om samen te spelen; integendeel. Moderne sessiemuzikanten beschikken over ongelooflijke techniek en een buitengewone timing. Het komt doordat moderne muziekproductie menselijke temporele particulariteit behandelt als een fout die gecorrigeerd moet worden.
Er is ook een opmerkelijke ritmische figuur in de voorlaatste maat van het refrein: een soort schokkerige vorm, in feite een zestiende note verbonden aan een gepunteerde achtste. Dit zou bijna zeker niet overleven in een moderne popproductie. Een producer zou er misschien om glimlachen, of zelfs zeggen dat hij het leuk vindt, maar hij zou nog steeds vragen om een paar extra takes, iets simpelers, "zodat het niet in de weg staat van de zang", om vervolgens die takes in Pro Tools te selecteren en de simpelere versie in de uiteindelijke mix te plaatsen.
Ook is er een fill naar de bridge die nog onthullender is. Hal Blaine versnelt erin en trekt de tijd vervolgens weer terug. Als je naar de tempo-analyse kijkt, kun je dit duidelijk zien. In een hedendaagse productieworkflow zou dat tijdens de mixsessie zeker via de 'grid' gecorrigeerd worden.
Wat moderne producties "correctie" noemen, en aanzien voor zorgvuldigheid, is in werkelijkheid een vorm van epistemisch geweld tegen het verslag van menselijke wezens die gevoelde tijd objectiveren voor ons begrip.
Laten we naar de data kijken:
- Gemiddeld tempo: 130,50 BPM
- Standaarddeviatie: 2,79 BPM
- Bereik: 124,51 tot 137,83 BPM
- % binnen ±1 BPM van het gemiddelde: 32,1%
- Tempowisselingen: 83
| Maat | BPM |
|---|
| 1\ | 2\ | 3 | 124,5593 |
| 2\ | 2\ | 3 | 125,8507 |
| 3\ | 2\ | 3 | 124,6132 |
| 4\ | 2\ | 3 | 127,7416 |
| 5\ | 2\ | 3 | 125,6448 |
| 6\ | 2\ | 3 | 127,8976 |
| 7\ | 2\ | 3 | 126,3712 |
| 8\ | 2\ | 3 | 128,2008 |
| 9\ | 2\ | 3 | 127,1523 |
| 10\ | 2\ | 3 | 129,1668 |
| 11\ | 2\ | 3 | 127,5507 |
| 12\ | 2\ | 3 | 130,3373 |
| 14\ | 2\ | 3 | 130,9105 |
| 15\ | 2\ | 3 | 128,5513 |
| 16\ | 2\ | 3 | 130,1077 |
| 18\ | 2\ | 3 | 130,9254 |
| 19\ | 2\ | 3 | 129,9382 |
| 21\ | 2\ | 3 | 127,4068 |
| 22\ | 2\ | 3 | 129,6392 |
| 23\ | 2\ | 3 | 127,8969 |
| 25\ | 2\ | 3 | 129,2653 |
| 29\ | 2\ | 3 | 128,6863 |
| 30\ | 2\ | 3 | 131,2192 |
| 31\ | 2\ | 3 | 129,1016 |
| 33\ | 2\ | 3 | 131,3838 |
| 34\ | 2\ | 3 | 129,5663 |
| 35\ | 2\ | 3 | 128,5369 |
| 36\ | 2\ | 3 | 130,5412 |
| 38\ | 2\ | 3 | 130,0519 |
| 39\ | 2\ | 3 | 132,1934 |
| 40\ | 2\ | 3 | 129,9257 |
| 41\ | 2\ | 3 | 128,7726 |
| 43\ | 2\ | 3 | 129,7238 |
| 44\ | 2\ | 3 | 131,8771 |
| 44\ | 4\ | 3 | 134,2031 |
| 45\ | 1\ | 3 | 137,8320 |
| 45\ | 2\ | 3 | 128,2465 |
| 46\ | 2\ | 3 | 132,5112 |
| 47\ | 2\ | 3 | 129,9052 |
| 48\ | 2\ | 3 | 134,3973 |
| 49\ | 2\ | 3 | 132,3194 |
| 50\ | 2\ | 3 | 131,2326 |
| 52\ | 2\ | 3 | 129,2117 |
| 56\ | 2\ | 3 | 130,9343 |
| 57\ | 2\ | 3 | 129,2254 |
| 59\ | 2\ | 3 | 131,0356 |
| 61\ | 2\ | 3 | 131,7369 |
| 63\ | 2\ | 3 | 129,6771 |
| 64\ | 2\ | 3 | 127,8253 |
| 65\ | 2\ | 3 | 131,4048 |
| 66\ | 2\ | 3 | 128,8244 |
| 67\ | 2\ | 3 | 133,6194 |
| 68\ | 2\ | 3 | 130,9984 |
| 69\ | 2\ | 3 | 133,1945 |
| 70\ | 2\ | 3 | 128,0227 |
| 71\ | 2\ | 3 | 132,1578 |
| 73\ | 2\ | 3 | 130,0754 |
| 74\ | 2\ | 3 | 131,5729 |
| 75\ | 2\ | 3 | 129,9902 |
| 76\ | 2\ | 3 | 128,7935 |
| 78\ | 2\ | 3 | 130,5767 |
| 80\ | 2\ | 3 | 131,9270 |
| 81\ | 2\ | 3 | 130,7515 |
| 82\ | 2\ | 3 | 132,7510 |
| 84\ | 2\ | 3 | 136,5559 |
| 85\ | 2\ | 3 | 131,1953 |
| 86\ | 2\ | 3 | 132,2898 |
| 88\ | 2\ | 3 | 132,5448 |
| 89\ | 2\ | 3 | 131,4873 |
| 91\ | 2\ | 3 | 124,5055 |
| 91\ | 4\ | 3 | 127,5606 |
| 92\ | 2\ | 3 | 131,3748 |
| 93\ | 2\ | 3 | 129,1769 |
| 94\ | 2\ | 3 | 126,8247 |
| 95\ | 2\ | 3 | 131,9519 |
| 97\ | 2\ | 3 | 132,5867 |
| 99\ | 2\ | 3 | 132,7204 |
| 100\ | 2\ | 3 | 136,0640 |
| 101\ | 2\ | 3 | 134,6439 |
| 103\ | 2\ | 3 | 135,2255 |
| 104\ | 2\ | 3 | 133,5280 |
| 106\ | 2\ | 3 | 137,0205 |
| 107\ | 2\ | 3 | 135,1272 |
| 108\ | 2\ | 3 | 133,4739 |
Analyse: 2025
Laten we nu kijken naar de nummer 1 hit van 2025, Die With a Smile van Bruno Mars en Lady Gaga. Wat direct opvalt is hoe perfect de zang is. Er zijn melodische sprongen in het couplet die ongelooflijk moeilijk te raken zijn, en Bruno Mars raakt elke noot perfect in toonhoogte en in absolute perfecte timing.
Wanneer de drums erbij komen, is dat indrukwekkend. Grote, warme tomtönen. Er is ook weinig decay, wat interessant is, want een moderne drum blijft meestal doorklinken tenzij je deze dempt met iets als een zakdoek of MoonGel. In mijn oren klinken die tonen gecontroleerd in de nabewerking. Ook merk ik hoe 'locked' iedereen is. Er is absoluut geen scheiding tussen de kick en de bas, en de gitaarrhythmes zitten er precies bovenop, in perfecte timing. Voor mijn getrainde oren zijn dit monsterlijke spelers die een prestatie hebben geleverd op een niveau dat zeer weinig mensen ooit bereiken.
Laten we de tempo-analyse uitvoeren:
- Gemiddeld tempo: 79,00 BPM
- Standaarddeviatie: 0,00 BPM
- Bereik: 79,00 tot 79,00 BPM
- % binnen ±1 BPM van het gemiddelde: 100,0%
- Tempowisselingen: 0
Ik ben niets vergeten te kopiëren. Ik heb exact dezelfde tempo-analyse uitgevoerd voor dit nummer, en het produceerde nul tempowisselingen, tot op één tiende-duizendste van een BPM.
Opmerkelijk, toch? Een kamer vol muzikanten speelde samen gedurende een nummer van ongeveer 4 minuten, en ze zijn absoluut machine-perfect. We weten echter dat geen enkel mens in staat is om een instrument te bespelen en een tempo vast te houden met nul variantie tot op één tiende-duizendste van een BPM, simpelweg omdat we mensen zijn en geen machines.
Dit is gridificatie.
De uitzondering: Shaboozey
Je hebt misschien gemerkt dat één nummer in de groep van 2025 wel echte beweging vertoont: A Bar Song (Tipsy) van Shaboozey. Ik was daar ook nieuwsgierig naar en ben gaan uitzoeken hoe het gemaakt is. In een interview met Sound On Sound leggen de producers uit dat het nummer begon als een voicememo die Shaboozey zong met zijn gitaar aan het einde van een lange dag in de studio. Ze besteedden de volgende dagen aan het proberen dit te recreëren met dure microfoons, maar ze konden dat magische gevoel van die voicememo-take niet vangen. Daarom bouwden ze het nummer rondom de voicememo in plaats van deze te vervangen.
Dit deel van het interview viel op:
“We lieten slechts vier nummers horen,” zegt Sastry, “en hoewel we de productie van ‘A Bar Song’ nog niet helemaal hadden voltooid, besloten we dat we het moesten uitvoeren. Dus voerden we drien met z'n drieën het nummer uit met een backingtrack die vrij dicht bij was wat de wereld uiteindelijk zou horen. De reacties waren krankzinnig. We zagen iedereen uit de hele bar naar het podium rennen. [...]”
“Ik heb nog nooit zoiets gezien,” stemt Cook ermee in. “Toen het pre-refrein begon, liepen er onmiddellijk 20 mensen vanuit de andere kamer naar binnen en vroegen: ‘Wat is dit voor een nummer?’ Het is de eerste keer dat ik heb gezien dat de energie zo onmiddellijk verschoof! Blijkbaar leidde die avond er ook toe dat Shaboozey werd uitgenodigd om op haar album te verschijnen. Die avond en dat nummer zijn zo'n lanceerplatform voor alles, het is waanzinnig.”
Ik durf te wedden dat mensen' oren opperden omdat ze iets voelden dat bijna alle moderne popmuziek heeft tot zwijgen gebracht: de objectivering van geleefde tijd.
Als we het nummer van Shaboozey weglaten, wordt moderne popmuziek gereduceerd tot machine-perfecte representaties van door mensen geproduceerde muziek.
Wat is Gridificatie precies?
Gridificatie is wanneer een menselijke prestatie wordt behandeld als een fout die correctie behoeft, en wordt omgezet in een machine-perfecte representatie van zichzelf.
Dit houdt in:
- Het nemen van de prestaties van muzikanten in de studio en achteraf algoritmische quantisatie-tools toepassen op de opgenomen audio.
- Het pakken van een kickdrum, een bas-articulatie of enig ander uitgevoerd element en dit in lijn schuiven met de rest van het nummer.
Met andere woorden: gridificatie is elke temporele aanpassing in de post-productie van uitgevoerd materiaal nadat de uitvoering al heeft plaatsgevonden.
Wat is géén gridificatie?
- Spelen naar een click, een loop, een tempokaart, een DAW, tape, of zelfs direct naar een snijlat.
- Spelen met een synth, een MIDI-controller, Ableton Live, een looper-pedaal of een sampler.
Wat is wél gridificatie?
- Punch-ins wanneer je een verkeerde noot raakt (bijv. een F-sharp over een D-minor in de bridge) zijn toegestaan, omdat punch-ins de continuïteit van de gevoelde tijd behouden.
- Comping (het samenstellen van een beste versie uit verschillende takes) wordt echter sterk ontraden. Dit komt voort uit de moderne 'infinite-undo' mentaliteit. Het verwijdert de inzet van het geleefde leven dat wij bewonen uit de prestatie.
Hoe zit het met dancemuziek? Is dat niet volledig gegridificeerd? Nee, niet volgens de definitie die door het Musical Form Institute wordt gebruikt (dit zal in een volgend essay worden behandeld).
Kortom: gridificatie is niet het spelen naar een timing-referentie. Het is het achteraf corrigeren van menselijke prestaties naar een vast raster (de grid).
Waarom dit ertoe doet
Muziek objectiveert de manier waarop onze gevoelens zich ontvouwen en maakt deze beschikbaar voor ons begrip. Het presenteert vormen van kennis die woorden, wiskunde en propositionele logica niet kunnen uitdrukken. De bekende bewering dat muziek een universele taal is, vindt zijn oorsprong in dit inzicht.
Dit begrip van muziek komt voornamelijk van de Amerikaanse filosofe Susanne K. Langer, die voortbouwde op het werk van Ernst Cassirer. Voor Langer is muziek geen emotioneel symptoom of een biologische stimulus. Het is een presentatief symbool waardoor vormen van gevoeld leven publiekelijk waarneembaar worden.
Onze beslissingen zijn onomkeerbaar. We bestaan in de tijd en in een historische context, en al onze relaties, privé en sociaal, worden bemiddeld door de voortdurende onderhandeling van verschil. Muziek draagt kennis van die vormen: spanning en resolutie, groei en afname, conflict en coördinatie. Het cultiveert een gevoeligheid voor hoe gevoel zich in de tijd ontvouwt.
Gridificatie ontzegt ons de toegang tot die vormen van kennis. Meer nog: het vervangt ze door een gecorrumpeerde symbolische representatie van het gevoelde leven, gedefinieerd door machinale precisie en optimalisatie. De muziek om ons heen presenteert steeds vaker een morfologie van ontvouwing waar geen enkel menselijk wezen daadwerkelijk in leeft.
Dit is waarom het Certificate of Embodied Production (CEP) bestaat. Als de epistemische waarde van muziek ligt in de presentatie van gecoördineerde menselijke tijd, dan is het verschil tussen een gegridificeerde opname en een 'belichaamde' (embodied) opname geen kwestie van smaak. Het is een kwestie van een leesbare wereld, een rationele politiek, en de vraag of we elkaar nog kunnen herkennen als onherleidbare levende wezens in een gedeelde tijd. Het CEP bestaat om dat verschil weer leesbaar te maken.
De kritiek op gridificatie die in het CEP is ingebed, is daarom een culturele interventie, niet in esthetiek, maar in ons vermogen om over verschillen heen te coördineren. Onze politiek. Als we gecoördineerde menselijke tijd niet kunnen horen en voelen, kunnen we de vormen van gevoeld leven niet leren die wederzijdse erkenning mogelijk maken. En zonder wederzijdse erkenning stort de gedeelde symbolische grond waarop het gemeenschappelijke leven rust in.
Er is nog één aspect dat expliciet gemaakt moet worden. Wanneer je een prestatie gridificeert, breng je de levens en stemmen van de artiesten die het maakten tot zwijgen. De afgelopen vijfentwintig jaar is er een snelle opkomst van gridificatie geweest, gelijktijdig met een culturele revolutie die terecht de prioriteit geeft aan de eigen, historisch gepositioneerde stem. Deze twee bewegingen zijn onverenigbaar. Als je een prestatie gridificeert of een stem tune't, verbeter je je positionaliteit niet. Je wist de geschiedenis van je lichaam en je plek in de tijd uit. Wat de luisteraar bereikt, is niet jouw stem, maar een machine-perfecte representatie van iets, hoewel het moeilijk te zeggen is waarvan. Het is zeker geen persoon die in tijd en plaats leeft.
We hebben jouw stem nodig.
Het Musical Form Institute bestaat om die opnames leesbaar te maken waarin de geschiedenissen, de risico's, de onomkeerbare beslissingen en de stemmen van de artiesten intact blijven. Dat is wat het Certificate of Embodied Production certificeert. Niet smaak. Niet kwaliteit. Aanwezigheid.
Groetjes,